ནུས་ཤུགས་ཀྱི་ངེས་ཚིག་ལེ་ཤ་ཅིག་ཡོད་རུང་ དེ་ཚུ་གི་གཞི་རྩའི་དོན་དག་ཚུ་ གཅིག་མཚུངས་ཨིན། སྤྱིར་བཏང་ལུ་ ནུས་ཤུགས་ཟེར་མི་འདི་ མི་ཚུ་ལུ་དགོ་པའི་ ནུས་ཤུགས་ག་ཅི་བཟུམ་ཅིག་ ཐད་ཀར་དུ་ ཡང་ན་ བསྒྱུར་བཅོས་འབད་དེ་ བྱིན་ཚུགས་པའི་ ནུས་ཤུགས་-འབག་མི་ཐོན་ཁུངས་ཅིག་ཨིན། མདོར་བསྡུས་ན་ནུས་ཤུགས་ཟེར་མི་འདི་ ཐོན་ཁུངས་ཚུ་ལུ་གོཝ་ཨིན།ནུས་ཤུགས་བྱིན།; དེ་ཡང་ རྡོ་སོལ་དང་ མར་ཁུ་ དེ་ལས་ རྡོ་སྣུམ་གྱི་སྣུམ་རླངས་ ཆུ་གློག་དང་ རླུང་གློག་བཟུམ་གྱི་ ནུས་ཤུགས་མཐོ་དྲགས་ཡོད་པའི་ རྫས་སྦྱོར་ཚུ་གི་དོན་ལུ་ སྤྱིར་བཏང་གི་མིང་ཚིག་ཅིག་ཨིན།
ནུས་ཁུངས་སྤྱི་བསྡོམས།
★ནུས་ཁུངས་གསོག་འཇོག་དང་ནུས་ཁུངས་གསོག་འཇོག་ལག་རྩལ།
ནུས་ཤུགས་འདི་ དབྱེ་བ་མ་འདྲཝ་སྦེ་ཡོདཔ་ལས་ དབྱེ་བ་ཕྱེ་ནི་གི་ཐབས་ལམ་མ་འདྲཝ་དང་འཁྲིལ་ཏེ་ དབྱེ་བ་མ་འདྲཝ་སྦེ་དབྱེ་བ་ཕྱེ་ཚུགས། ད་རེས་ནངས་པར་ གཙོ་བོ་ར་ ནུས་ཤུགས་བཏོན་ཐངས་དང་ དེ་གི་རང་བཞིན་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ ལག་ལེན་འཐབ་ཐངས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ མཐའ་འཁོར་གནས་སྟངས་ལུ་ བཙོག་པ་རྐྱབ་ཨིན་ན་མེན་ན་ དེ་ལས་ གཟུགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ཚུ་ལུ་གཞི་བཞག་སྟེ་ དབྱེ་བ་ཕྱེ་སྟེ་ཡོདཔ་ཨིན་པས།
ནུས་ཁུངས་འདོན་སྤེལ་ཡང་ན་ནུས་ཁུངས་བསྡུ་ལེན་གྱི་ཐབས་ལམ་ལ་གཞི་བཅོལ་བའི་དབྱེ་བ།
(ནུས་ཤུགས་བཟོ་སྐྲུན་ཡང་ན་ཐོབ་ཐངས་ལུ་གཞི་བཞག་སྟེ་ ནུས་ཤུགས་འདི་ གཞི་རིམ་ནུས་ཤུགས་དང་ གཞི་རིམ་ནུས་ཤུགས་ལུ་དབྱེ་བ་ཕྱེ་ཚུགས། དེ་ཡང་ ཐིག་ཁྲམ་༡-༡ ནང་སྟོན་ཡོདཔ་ཨིན།)
(༡) རང་བཞིན་གྱི་ནུས་ཤུགས་ཟེར་ཡང་སླབ་མི་ གཞི་རྟེན་ནུས་ཤུགས་ཟེར་མི་འདི་ བཟོ་སྦྱོར་དང་བསྒྱུར་བཅོས་མ་འབད་བར་ རང་བཞིན་ལས་ཐད་ཀར་དུ་ཐོབ་མི་ནུས་ཤུགས་ལུ་གོཝ་ཨིན། དབྱེ་རིམ་འདི་གིས་ བསྐྱར་གསོ་འབད་བཏུབ་མི་དང་-བསྐྱར་གསོ་འབད་བཏུབ་པའི་ནུས་ཤུགས་མེན་མི་གཉིས་ཆ་ར་ཚུདཔ་ཨིན། བསྐྱར་གསོ་འབད་བཏུབ་པའི་ནུས་ཤུགས་ཟེར་མི་འདི་ རང་བཞིན་གྱི་བསྐྱར་གསོ་འབད་ཚུགས་པའི་ནུས་ཤུགས་ཡོད་མི་ལུ་གོཝ་ཨིནམ་ད་ འདི་གིས་ ལག་ལེན་འཐབ་པའི་སྐབས་དང་ ཡང་ན་ བསྒྱུར་བཅོས་འབད་བའི་སྐབས་ལུ་ ནུས་ཤུགས་ཡོངས་བསྡོམས་བཀྲམ་སྤེལ་གྱི་ཚད་གཞི་འདི་ གནམ་མེད་ས་མེད་ མར་ཕབ་མི་འབད། དེ་ཡང་ ངོ་མ་རང་ ཉི་ནུས་དང་ རླུང་ནུས་ ཆུ་ནུས་ ས་འོག་ཚ་དྲོད་ དེ་ལས་ སྐྱེ་ལྡན་ནུས་ཤུགས་ཚུ་ཨིན་པས། དེ་ལས་ བསྐྱར་གསོ་མ་འབད་བའི་ནུས་ཤུགས་ལུ་ རང་སོའི་-བསྐྱར་གསོའི་ཁྱད་ཆོས་འདི་མེདཔ་ལས་ མི་ཚུ་གིས་ འཕྲོ་མཐུད་དེ་རང་ ལག་ལེན་འཐབ་པའི་སྐབས་ དེ་གི་གསོག་འཇོག་འདི་ རིམ་གྱི་སྦེ་ མར་ཕབ་འགྱོཝ་ཨིན། སྤྱིར་བཏང་གི་དཔེ་ཚུ་ཡང་ རྡོ་སོལ་དང་ མར་ཁུ་ རང་བཞིན་རླངས་རླུང་ དེ་ལས་ རྡུལ་ཕྲན་ནུས་ཤུགས་ཚུ་ཨིན།
(༢) གཉིས་པ་ནུས་ཤུགས་ཟེར་མི་འདི་ ནུས་ཤུགས་གཙོ་བོ་བཟོ་སྦྱོར་དང་ བསྒྱུར་བཅོས་འབད་དེ་ ཐོབ་མི་ ནུས་ཤུགས་འབག་མི་ རྣམ་པ་སོ་སོ་ཚུ་ལུ་ གོཝ་ཨིན། དབྱེ་ཁག་འདི་ནང་ ངོ་མ་རང་ གློག་མེ་དང་ ཀོཀ་ རྡོ་སོལ་རླངས་རྫས་ སྐྱེ་ལྡན་རླངས་རྫས་ རླངསམ་ ཆང་རིགས་ དེ་ལས་ ས་སྣུམ་ཐོན་སྐྱེད་ ས་སྣུམ་དང་ མར་ཁུ་ ཌི་ཟིལ་ དེ་ལས་ མར་ཁུ་ལྗིད་ཅན་ཚུ་ ཚུདཔ་ཨིན་པས། ད་རུང་ བཟོ་གྲྭའི་ཐོན་སྐྱེད་ཀྱི་སྐབས་ལུ་ དྲོད་ཚད་མཐོ་བའི་ རླངས་རླུང་དང་ དངོས་པོ་ཚུ་གིས་ འབག་འོང་མི་ དྲོད་རླངས་ དེ་ལས་ གནོན་ཤུགས་ཅན་གྱི་རླངས་རྫས་ཚུ་ ཐོན་པའི་ དྲོད་ཚད་ཀྱི་ཐོན་ཁུངས་ཚུ་ཡང་ ནུས་ཤུགས་ཀྱི་ཐོན་ཁུངས་གཉིས་པ་ཅིག་སྦེ་ ཆ་བཞགཔ་ཨིན།
ནུས་ཤུགས་རྒྱུ་དངོས་དང་འཁྲིལ་ཏེ་དབྱེ་ཁག:
ནུས་ཤུགས་འདི་ སྣུམ་-ལུ་གཞི་བཞག་པའི་ནུས་ཤུགས་དང་ -སྣུམ་མེན་-གཞི་བཞག་པའི་ནུས་ཤུགས་ལུ་ དབྱེ་བ་ཕྱེ་ཚུགས།
(༡) སྣུམ་རླངས་{{༡}}གཞི་བཞག་པའི་ནུས་ཤུགས་ཟེར་མི་འདི་ ནུས་ཤུགས་བཏོན་ནིའི་དོན་ལུ་ འབར་རྫས་རྒྱུ་ཆ་སྦེ་ ཐད་ཀར་དུ་ལག་ལེན་འཐབ་བཏུབ་པའི་ཐོན་ཁུངས་ཚུ་ལུ་གོཝ་ཨིན། འ་ནི་དབྱེ་ཁག་ནང་ལུ་ རྡོ་སོལ་དང་མར་ཁུ་ དེ་ལས་ རང་བཞིན་རླངས་རྫས་ཚུ་རྩིས་ཏེ་ རིགས་མ་འདྲཝ་ཚུ་ཚུདཔ་ཨིན། ཤིང་དང་སྐྱེ་ལྡན་རླངས་རྫས་ དེ་ལས་ རང་བཞིན་གྱི་ཕྱགས་སྙིགས་ཚུ་གི་རྣམ་པ་ལུ་ཡོད་པའི་ སྐྱེ་ལྡན་སྣུམ་རླངས། དེ་ལས་ རྫས་སྦྱོར་གྱི་ཐོག་ལས་ མཉམ་སྦྱོར་འབད་མི་ མེ་ཐ་ནོལ་དང་ ཆང་རིགས་བཟུམ་གྱི་ སྣུམ་རླངས་ཚུ་ཨིན་པས། འདི་ནང་ལུ་ རྡུལ་ཕྲན་འགྱུར་ལུགས་ནང་ལུ་ལག་ལེན་འཐབ་མི་ ཡུ་རེ་ནིའམ་དང་ཟེ་ནོན་ དེ་ལས་ ཤེལ་ལ་སོགས་པའི་ རྡུལ་ཕྲན་སྣུམ་རྫས་ཚུ་ཡང་ཚུདཔ་ཨིན།
(༢) མེན་{{༡}}སྣུམ་རླངས་{{༢}}གཞི་བཞག་པའི་ནུས་ཤུགས་ཟེར་མི་འདི་ ཆུ་ནུས་ཤུགས་དང་རླུང་ཤུགས་ རླབས་ཤུགས་ ཆུ་རུད་ནུས་ཤུགས་ ཉི་ནུས་ནུས་ཤུགས་ དེ་ལས་ ས་འོག་ཚ་དྲོད་ནུས་ཤུགས་ཚུ་རྩིས་ཏེ་ ཐད་ཀར་འཚིག་པའི་ཐོན་ཁུངས་སྦེ་ འོས་འབབ་མེད་པའི་ནུས་ཤུགས་རིགས་ཚུ་ལུ་གོཝ་ཨིན།
ནུས་ཤུགས་ལག་ལེན་གྱི་དབྱེ་བ།
ནུས་ཤུགས་འདི་ ལག་ལེན་འཐབ་ཐངས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ལུ་གཞི་བཞག་སྟེ་ སྔར་སྲོལ་གྱི་ནུས་ཤུགས་དང་ ནུས་ཤུགས་གསརཔ་ལུ་ དབྱེ་བ་ཕྱེ་ཚུགས།
(༡) རང་ལུགས་ཀྱི་ནུས་ཤུགས་ཟེར་ཡང་སླབ་མི་ སྔར་སྲོལ་གྱི་ནུས་ཤུགས་འདི་ སྤྱིར་བཏང་ལུ་ རྡོ་སོལ་དང་མར་ཁུ་ རང་བཞིན་རླངས་རྫས་ ཆུ་གློག་མེ་ དེ་ལས་ རྡུལ་ཕྲན་འཕྱེལ་འགྱོ་ནི་གི་ནུས་ཤུགས་ཚུ་རྩིས་ཏེ་ ཁྱབ་ཆེཝ་སྦེ་ལག་ལེན་འཐབ་སྟེ་ཡོད་མི་དང་ འཕྲུལ་རིག་གི་ཐོག་ལས་ རྒས་ཤོས་འགྱོ་མི་ ནུས་ཤུགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ལུ་གོཝ་ཨིན། ༼༢༽ ནུས་ཤུགས་གསརཔ་ཟེར་མི་འདི་ འགོ་ཐོག་ལུ་ འཚོལ་ཞིབ་འབད་དེ་ ལག་ལེན་འཐབ་མི་དང་ ཡང་ན་ ཞིབ་འཚོལ་གྱི་གནས་ཚད་ནང་ཡོདཔ་ལས་ ཉི་མའི་ནུས་ཤུགས་དང་ རླུང་གི་ནུས་ཤུགས་ ས་འོག་ཚ་དྲོད་ཀྱི་ནུས་ཤུགས་ རྒྱ་མཚོའི་ནུས་ཤུགས་ སྐྱེ་ལྡན་ནུས་ཤུགས་ དེ་ལས་ རྡུལ་ཕྲན་བསྲེ་སྦྱོར་གྱི་ནུས་ཤུགས་ཚུ་ཨིན།
ནུས་ཤུགས་སྤྱོད་མི་འདི་གིས་ མཐའ་འཁོར་ལུ་བཙོག་པ་བཟོཝ་ཨིན་ན་མེན་ན་ལུ་གཞི་བཞག་སྟེ་ དབྱེ་ཁག་བཟོ་ནི།
ནུས་ཤུགས་ལག་ལེན་འཐབ་མི་འདི་གིས་ མཐའ་འཁོར་གནས་སྟངས་ལུ་ བཙོག་རླུང་བཟོཝ་ཨིན་ན་མེན་ན་ལུ་གཞི་བཞག་སྟེ་ བཙོག་གྲིབ་ཅན་གྱི་ནུས་ཤུགས་དང་ ནུས་ཤུགས་གཙང་མ་ཟེར་ དབྱེ་བ་ཕྱེ་ཚུགས།
(༡) བཙོག་གྲིབ་བཟོ་བའི་ནུས་ཤུགས་ཟེར་མི་འདི་ རྡོ་སོལ་དང་མར་ཁུ་བཟུམ་གྱི་ ལག་ལེན་འཐབ་པའི་སྐབས་ མཐའ་འཁོར་ལུ་བཙོག་གྲིབ་བཟོ་མི་ ནུས་ཤུགས་ལུ་གོཝ་ཨིན། ལག་ལེན་འཐབ་པའི་སྐབས་ མེ་བཏང་མི་ལུ་བརྟེན་ ནག་རླུང་དང་ སཱལ་ཕར་ཨོག་སའིཌ་ དེ་ལས་ ནཱའི་ཊོ་ཇེན་ཨོག་སའིཌ་བཟུམ་གྱི་ བཙོག་རླུང་ཚུ་ མང་སུ་སྦེ་ ཐོན་ཏེ་ ནག་རླུང་དང་ སྐྱུར་ཆརཔ་ལ་སོགས་པ་ཚུ་ འབྱུང་སྟེ་ སྐྱེ་ལྡན་གནས་སྟངས་ལུ་ གནོད་སྐྱོན་རྐྱབ་སྟེ་ མཐའ་འཁོར་གནས་སྟངས་ལུ་ གནོད་སྐྱོན་རྐྱབ་ཨིན་པས།
(༢) ནུས་ཤུགས་གཙང་མ་ཟེར་མི་འདི་ བཙོག་པ་མ་བཏོན་མི་དང་ ཡང་ན་ བཙོག་པ་ཉུང་སུ་བཏོན་མི་ དེ་ལས་ ལག་ལེན་འཐབ་པའི་སྐབས་ བཙོག་པ་གི་གནས་ཚད་ངེས་ཏིག་ཚུ་ གྲུབ་ཚུགས་པའི་ ནུས་ཤུགས་ལུ་གོཝ་ཨིན།
ནུས་པའི་རྣམ་པ་ལ་གཞི་བཅོལ་བའི་དབྱེ་བ།
ནུས་ཤུགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ལུ་གཞི་བཞག་སྟེ་ འཕྲུལ་རིག་ནུས་ཤུགས་དང་ ཚ་དྲོད་ནུས་ཤུགས་ རྫས་ཁམས་ནུས་ཤུགས་ འོད་རླབས་ནུས་ཤུགས་ གློག་ཤུགས་ནུས་ཤུགས་ དེ་ལས་ རྡུལ་ཕྲན་ནུས་ཤུགས་ཟེར་ དབྱེ་བ་གཙོ་བོ་དྲུག་ལུ་ དབྱེ་བ་ཕྱེ་ཚུགས།
གོང་འཁོད་དབྱེ་འབྱེད་ཀྱི་ཐབས་ལམ་འདི་ ཞིབ་འཚོལ་པ་ཚུ་གིས་ ད་རེས་ ལག་ལེན་འཐབ་མི་ ཐབས་ལམ་ཚུ་རྐྱངམ་ཅིག་ཨིན། མི་ཚུ་གིས་ ནུས་ཤུགས་ཀྱི་སྐོར་ལས་ ཧ་གོ་ཐངས་འདི་ གཏིང་ཟབ་འགྱོ་བའི་བསྒང་ལས་ དགོས་མཁོ་སོ་སོ་དང་འཁྲིལ་ཏེ་ ནུས་ཤུགས་འདི་ གཞན་མི་གནས་སྟངས་ཚུ་ལས་ དབྱེ་བ་ཕྱེ་འོང་། ཨིན་རུང་ དབྱེ་བ་ཕྱེ་ནི་གི་ཐབས་ལམ་ག་ཅི་བཟུམ་ཅིག་ལག་ལེན་འཐབ་རུང་ དམིགས་ཡུལ་ངོ་མ་རང་ ནུས་ཤུགས་འདི་ ལེགས་ཤོམ་སྦེ་ཧ་གོ་སྟེ་ མཚོན་རིག་གི་ཐོག་ལས་ གོང་འཕེལ་བཏང་སྟེ་ ལག་ལེན་འཐབ་ནི་འདི་ཨིན་མས།