ལི་ཐི་ཡམ་-གློག་རྫས་ཨེ་ནོ་ཌི་རྒྱུ་ཆ།

◆འདྲེས་སྦྱོར་-དབྱེ་བའི་ཨེ་ནོ་ཌི་རྒྱུ་ཆ།

◆བསྒྱུར་བཅོས་-དབྱེ་བ་ཨེ་ནོ་ཌི་རྒྱུ་ཆ།

◆ལི་ཐི་ཡམ་ལྕགས་རིགས་ཨེ་ནོཌ་རྒྱུ་ཆ།

༢༠༡༩ ལོའི་གློག་ཚད་སྤྲོད་པའི་བྱ་རིམ་ནང་།ལི་ཐི་ཡམ་-གློག་རྫས་གློག་རྫས།, ལོག་པའི་གློག་རྫས་དངོས་པོ་འདི་གིས་ ལི་ཐི་ཡམ་གློག་རྡུལ་དང་གློག་རྫས་འབག་ནི་ལུ་ ཁག་ཆེ་བའི་འགན་ཁུར་འབགཔ་ཨིནམ་ལས་ ནུས་ཤུགས་གསོག་འཇོག་དང་ བཏོན་གཏང་ནི་ལུ་ ཁག་ཆེ་ཤོས་ཅིག་ཨིན། ཟད་འགྲོ་གི་མཐོང་ཚུལ་ལས་ འ་ནི་རྒྱུ་ཆ་ཚུ་གིས་ འཕྲུལ་ལྟོ་བཟོ་བསྐྲུན་གྱི་འགྲོ་སོང་ཡོངས་བསྡོམས་ལས་ བརྒྱ་ཆ་༥ ལས་༡༥ ཚུན་ རྩིས་རྐྱབ་དོ་ཡོདཔ་ལས་ ལི་ཐི་ཡམ་{{༣}}གློག་རྫས་བཟོ་སྐྲུན་གྱི་དོན་ལུ་ ཁག་ཆེ་བའི་ རྒྱུ་ཆ་ངོ་མ་ཅིག་སྦེ་ ཆ་བཞགཔ་ཨིན། གློག་རྫས་བཟང་པོའི་དངོས་པོ་བཟུམ་སྦེ་ གློག་རྫས་ངན་པའི་དངོས་པོ་གིས་ ལི་ཐི་ཡམ་-གློག་རྫས་འཕྲུལ་རིག་གོང་འཕེལ་གཏང་ནི་ལུ་ གནམ་མེད་ས་མེད་ཁག་ཆེ་བའི་འགན་ཁུར་འབགཔ་ཨིན། འདས་པའི་ལོ་ཤས་ནང་ འཕྲུལ་ལྟོ་གི་ལཱ་འགན་ཡར་དྲག་གཏང་ནི་གི་དགོས་མཁོ་ཡར་སེང་འགྱོ་མི་དང་འབྲེལ་ དམིགས་བསལ་གྱིས་ ནུས་ཤུགས་མཐུག་ཚད་མཐོ་དྲགས་དང་ ནུས་ཤུགས་མཐུག་ཚད་ དེ་ལས་ འཁོར་རིམ་བརྟན་ཏོག་ཏོ་དང་ ཉེན་སྲུང་ལེགས་ཤོམ་བཟོ་ནི་ལུ་ ཞིབ་འཚོལ་པ་ཚུ་གིས་ ལི་ཐི་ཡམ་གྱི་ཆ་ཤས་གཙོ་བོ་ཅིག་ཨིན་མི་ ནེ་གེ་ཊིམ་གློག་རྫས་དངོས་པོ་ལུ་ གཙོ་བོར་བསྟེན་ཡོདཔ་ཨིན།

གློག་རྫས་ཚུ། འོས་འབབ་ཅན་གྱི་ལོག་པའི་གློག་རྫས་དངོས་པོ་ལུ་གཤམ་གསལ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ཚུ་འོང་དགོ།

(༡) ལྗིད་ཚད་མར་ཕབ་འབད་ཚུགས་མི་ དམིགས་བསལ་གྱི་ལྕོགས་གྲུབ་ཡར་དྲག་གཏང་ནིའི་དོན་ལུ་ ལི་གང་མང་བཀོད་སྒྲིག་འབད་ཚུགས།

(༢) ལི་ཐི་ཡམ་གློག་རྡུལ་བཙུགས་ནི་དང་ བཏོན་ནིའི་ འགྱུར་ལྡོག་ཚུ་གི་དོན་ལུ་ རེ་ཌོགསི་འོས་འབབ་དམའ་ཤོས་འདི་གིས་ འཕྲུལ་ལྟོའི་ཐོན་འབྲས་མཐོ་དྲགས་སྦེ་ ཐོབ་ཚུགས།

(༣) གློག་རྡུལ་དང་གློག་ལྡན་གློག་འདྲེན་ནུས་པ་ལེགས་ཤོམ།

(༤) གློག་རྫས་བཞུ་རྫས་ནང་བཞུ་མི་ཐུབ་པ་དང་ལི་ཐི་ཡམ་ཚྭ་དང་མཉམ་དུ་འབྲེལ་བ་མི་བྱེད། (༥) གློག་བླུགས་དང་ བཏོན་པའི་ཤུལ་ལས་ རྫས་ཁམས་བརྟན་ཏོག་ཏོ་ ཉེན་སྲུང་གི་ ལཱ་འགན་མཐོ་དྲགས་དང་ འཁོར་རིམ་གྱི་ ཚེ་སྲོག་ དེ་ལས་ རང་{{༣}}བཏོན་ཚད་དམའ་བ།

(༦) གོང་ཚད་དམའ་ཤོས་དང་ཐོན་ཁུངས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ དེ་ལས་ མཐའ་འཁོར་གནས་སྟངས་ལུ་ ཕན་ཐོགས་ཡོདཔ་ཨིན།

ཨེ་ནོཌ་དངོས་པོ་ཚུ་ རྫས་སྦྱོར་གྱི་གྲུབ་ཆ་ལུ་གཞི་བཞག་སྟེ་ དབྱེ་ཁག་གཙོ་བོ་གཉིས་ལུ་དབྱེ་བ་ཕྱེ་ཚུགས། ནག་རྫས་-ལུ་གཞི་བཞག་པའི་དངོས་པོ་ཚུ་ ད་རུང་ གཱར་ཕི་ཊིག་ནག་རྫས་དངོས་པོ་དང་ ཨ་མོར་ཕོསི་ནག་རྫས་དངོས་པོ་ལུ་ དབྱེ་བ་ཕྱེ་ཚུགས། -ནག་རྫས་-གཞི་བཞག་མེད་པའི་རྒྱུ་ཆ་ནང་སི་ལི་ཀོན་-གཞི་བཞག་ ཊི་ཊི་ནིམ་-གཞི་བཞག་ དེ་ལས་ ལྕགས་རིགས་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་བཙའ་རྫས་ཚུ་ཚུདཔ་ཨིན། ད་རེས་ནངས་པར་ ཁྲོམ་ཁར་ ཁྱབ་ཆེཝ་སྦེ་ ལག་ལེན་འཐབ་མི་ ཨེ་ནོཌ་རྒྱུ་ཆ་ཚུ་ཡང་ གཙོ་བོ་ར་ ནག་རྫས་{{༡༡}}ལུ་གཞི་བཞག་པའི་རྒྱུ་ཆ་དང་ ལི་ཐི་ཡམ་ཊི་ཊ་ནེཊ་ (LiTisOi2) དེ་ལས་ སི་ལི་ཀཱོན་མཉམ་བསྡོམས་འབད་མི་ ནག་རྫས་ཀམ་པོ་སིཊ་རྒྱུ་ཆ་ཚུ་ཨིན་པས། ནག་རྫས་-གཞི་བཞག་པའི་དངོས་པོ་ཚུ་ ད་རུང་ གཱར་ཕའིཊ་ (རང་བཞིན་དང་བཅོས་མའི་གྷི་ར་ཕའིཊ་) དང་ ནག་རྫས་འཇམ་པོ་ དེ་ལས་ ནག་རྫས་སྲ་ཀྲག་ཚུ་ལུ་ དབྱེ་བ་ཕྱེ་ཚུགས། འ་ནི་དབྱེ་ཁག་ཚུ་གི་གྲལ་ལས་ བཅོས་མའི་གཱར་ཕའིཊ་གིས་ ཚོང་འབྲེལ་གྱི་བགོ་བཤའ་སྦོམ་ཤོས་རང་ བཟུང་དོ་ཡོདཔ་ཨིན།

ནང་འཁོད་བཙུགས་པའི་ཨེ་ནོཌ་རྒྱུ་ཆ།

ནག་རྫས་དངོས་པོ།

ལི་ཐི་ཡམ་-གློག་རྫས་གོང་འཕེལ་གྱི་ནང་ལུ་ ལྕགས་རིགས་ལི་ཐི་ཡམ་གྱི་ཚབ་ལུ་ ནག་རྫས་-གཞི་བཞག་པའི་རྒྱུ་ཆ་ཚུ་ལག་ལེན་འཐབ་སྟེ་ གསར་གཏོད་འབད་མི་འདི་གིས་ འཕྲུལ་རིག་འདི་ནང་ གྲུབ་འབྲས་སྦོམ་ཅིག་ཐོན་ཡོདཔ་ཨིན། ད་ལྟའི་བར་དུ་ཨེ་ནོཌ་རྒྱུ་ཆའི་རིགས་གཞན་གང་ཡང་དེའི་འགྲོ་སོང་-ཕན་ནུས་དང་ལས་འགན་དང་མཐུན་མི་ཐུབ། དེ་འབདཝ་ལས་ ནག་རྫས་-ལུ་གཞི་བཞག་པའི་དངོས་པོ་ཚུ་ དུས་ཡུན་རིངམོ་ཅིག་གི་རིང་ལུ་ ཚོང་འབྲེལ་གྱི་ལག་ལེན་སྦོམ་གྱི་དོན་ལུ་ གདམ་ཁ་གཙོ་བོ་ཅིག་སྦེ་སྡོད་ནི་ཨིན་པའི་རེ་བ་ཡོདཔ་ཨིན། གྷི་ར་ཕའིཊ་གི་ཚད་གཞི་ལུ་གཞི་བཞག་སྟེ་ ནག་རྫས་-གཞི་བཞག་པའི་དངོས་པོ་ཚུ་ ཨེ་ནོཌ་སྦེ་ལག་ལེན་འཐབ་མི་འདི་ གྷི་ར་ཕའིཊ་དང་ ནག་རྫས་འཇམ་པོ་ དེ་ལས་ ནག་རྫས་སྲ་ཀྲག་ཟེར་ དབྱེ་ཁག་གསུམ་ལུ་དབྱེ་བ་ཕྱེ་ཚུགས། མེན་-གྷི་ར་ཕའིཊ་ནག་རྫས་དངོས་པོ་ཆ་མཉམ་གྱིས་-དྲོད་ཚད་མཐོ་བའི་ལས་སྦྱོར་གྱི་སྐབས་གྷི་ར་ཕའིཊ་ལུ་འགྱུར་བའི་རང་གཤིས་སྟོནམ་ཨིན། དེ་འབདཝ་ད་ རྫས་སྦྱོར་ལ་ལུ་ཅིག་ འདི་བཟུམ་གྱི་བསྒྱུར་བཅོས་ལུ་ ཉེན་ཁ་ཆེཝ་ལས་ ནག་རྫས་འཇམ་པོ་ཟེར་ ངེས་ཚིག་བརྗོད་ཡོདཔ་ཨིན། དེ་ལས་ བྱ་རིམ་འདི་ མཇུག་བསྡུ་ནི་ལུ་ ལཱ་ཁག་ཡོད་མི་ཚུ་ལུ་ ནག་རྫས་སྲ་ཀྲག་ཟེར་སླབ་ཨིན། སྤྱིར་བཏང་ལུ་ ནག་རྫས་འཇམ་པོ་འདི་ རྡོ་སོལ་གྱི་རྡོ་སོལ་དང་ ཡང་ན་ ས་སྣུམ་གྱི་ རྡོ་སོལ་བཟུམ་གྱི་ རྒྱུ་ཆ་ངོ་མ་ཚུ་ལས་ ཐོབ་ཚུགས། འདི་དང་ཕྱདཔ་ད་ལུ་ ནག་རྫས་འདི་ མང་ཤོས་ཅིག་རང་ phenolic resin དང་ ཡང་ན་ sucroseབཟུམ་གྱི་ཆ་ཤེས་ཚུ་ལས་ མཉམ་སྦྱོར་འབདཝ་ཨིན་མས། ད་རེས་ནངས་པར་ མཉེན་པའི་ནག་རྫས་ཀྱི་ཐད་ཁར་ ཞིབ་འཇུག་འབད་མི་ ཆོས་ཚན་ཚུ་གི་གྲལ་ལས་ མེ་སོ་ཕེ་སི་ནག་རྫས་ཕྲ་གཟུགས་འདི་ཨིན། ལི་ཐི་ཡམ་-གློག་རྫས་ནང་ ནེ་གེ་ཊིབ་གློག་རྫས་སྦེ་ལག་ལེན་འཐབ་པའི་སྐབས་ གཱར་ཕི་ཊིག་དང་མེན་-གཱར་ཕི་ཊིག་ནག་རྫས་དངོས་པོ་གཉིས་ཆ་ར་ལུ་ རང་སོའི་ཁེ་ཕན་དང་ གནོད་པ་ཡོདཔ་ཨིན། འདི་ལུ་གཞི་བཞག་སྟེ་ ཞིབ་འཚོལ་པ་ཚུ་གིས་ འཕྲལ་འཕྲལ་སྦེ་ར་ འ་ནི་ནག་རྫས་དངོས་པོ་ཚུ་གི་ཁ་ཐོག་ལུ་ བཟོ་བཅོས་དང་བསྒྱུར་བཅོས་འབད་དེ་ ལཱ་འབད་ཐངས་ཡར་དྲག་བཏང་ནི་གི་དོན་ལས་ ཡན་ལག་-ཆ་ཤས་མ་འདྲཝ་ཚུ་ལག་ལེན་འཐབ་ཨིན།

བང་རིམ་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་ཅིག་འབད་བའི་ གཱར་ཕའིཊ་འདི་ ༼པར་རིས་༥{{༣}}༨༽ ནང་འཁོད་ཀྱི་བཟོ་བཀོད་ཅིག་ཡོདཔ་ད་ དེ་ནང་ རྡུལ་ཕྲན་གྱི་ཟུར་དྲུག་ཅན་གྱི་གཞི་བཀོད་ཅིག་ཡོདཔ་ད་ དེ་ཡང་ sp2 རིགས་སོན་སྤེལ་བའི་གནས་སྟངས་ནང་ལུ་ གོ་རིམ་སྒྲིག་སྟེ་ཡོདཔ་ད་ འདི་ཡང་ མཐོང་སྣང་གཉིས་ནང་ལུ་ ཁྱབ་སྟེ་ཡོདཔ་ཨིན། བང་རིམ་རེ་གི་ནང་འཁོད་ལུ་ ནག་རྫས་རྡུལ་ཕྲན་ཚུ་གིས་ ནག་རྫས་དང་ནག་རྫས་རྡུལ་ཕྲན་གྱི་ཐག་རིང་ཚད་ ༠.༡༤༢ nm དང་ མཐུད་འབྲེལ་གྱི་ནུས་ཤུགས་ ༣༤༥ kJ/mol འབད་མི་ ཟུར་དྲུག་ཅན་གྱི་བཟོ་བཀོད་ཅིག་བཟོཝ་ཨིནམ་ད་ འདི་གིས་ གནམ་མེད་ས་མེད་ བརྟན་ཏོག་ཏོ་སྦེ་བཏོནམ་ཨིན་མས། འདི་དང་ཕྱདཔ་ད་ལུ་ བང་རིམ་སོ་སོ་གི་བར་ན་ ནག་རྫས་རྡུལ་ཕྲན་ཚུ་ van der Waals གི་ནུས་ཤུགས་ཞན་ཁོག་གིས་ མཐུད་དེ་ཡོདཔ་ད་ འདི་ཡང་ འབྲེལ་བ་འཐབ་ནི་གི་ནུས་ཤུགས་འདི་ ༡༦.༧ kJ/mol རྐྱངམ་ཅིག་ཨིནམ་དང་ འདི་ཡང་ འཇལ་ཚད་ཀྱི་བར་ནའི་བར་སྟོང་ ༠.༣༣༥༤ nm དང་འཁྲིལ་ཏེ་ཨིན་མས། ལི་ཐི་ཡམ་གློག་རྡུལ་ཚུ་ གཱར་ཕའིཀྲ་གི་ནག་རྫས་བང་རིམ་དྲུག་གི་བར་ན་ ལོག་བཙུགས་བཏུབ་པའི་ བཙུགས་ནི་དང་ བཏོན་ཚུགས་ནི་ཨིནམ་དང་ འདི་གིས་ ལི་ཐི་ཡམ་བསག་བཞག་ནི་གི་དོན་ལས་ LiC6 རྫས་སྦྱོར་ཚུ་བཟོཝ་ཨིན། བྱ་རིམ་འདི་གི་སྐབས་ལུ་ བང་རིམ་བར་ནའི་བར་སྟོང་འདི་ གནམ་མེད་ས་མེད་འགྱུར་བཅོས་འགྱོཝ་ཨིན། LiC6 གི་དོན་ལུ་ གནས་གོང་འདི་ ༠.༣༧ nm ལུ་འགྱུར་ཏེ་ གྲུབ་མཐའི་མཐོ་ཤོས་དམིགས་བསལ་གྱི་ཤུགས་ཚད་ ༣༧༢ mA·h/g ཐོབ་ཨིན། ད་རུང་ གཱར་ཕའིཊ་གི་ ཁྱད་དུ་འཕགས་པའི་ གློག་རྒྱུན་བཏང་ཚུགས་མི་འདི་གིས་ དངོས་པོ་གི་ནང་འཁོད་ལུ་ གློག་རྫས་ཚུ་ མགྱོགས་དྲག་སྦེ་ གནས་སྤོ་འགྱོ་ནི་ལུ་ ཕན་ཐོགས་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། ཨིན་རུང་ ནེ་གེ་ཊིབ་གློག་རྫས་རྒྱུ་ཆ་སྦེ་ལག་ལེན་འཐབ་པའི་སྐབས་ གཱར་ཕའིཊ་འདི་གིས་ སྐྱོན་ཚུ་ཡང་ གསལ་སྟོན་འབདཝ་ཨིན། འ་ནི་ཌེནཌ་རའིཊ་ཚུ་ འཕྲུལ་ལྟོ་དབྱེ་བ་ཕྱེ་མི་ནང་ལུ་འཛུལ་ཚརཝ་ཅིག་ ནང་འཁོད་ཀྱི་གློག་ལམ་ཐུང་ཀུ་བཟོ་སྟེ་ མེ་རྐྱེན་དང་ ཡང་ན་ འགས་རྫས་ཚུ་ཡང་ འབྱུང་སྲིད་ནི་ཨིནམ་ལས་ འཕྲུལ་ལྟོ་གི་ཉེན་སྲུང་ལུ་ ཉེན་ཁ་བྱུང་བཅུགཔ་ཨིན།

པར་རིས་ ༥-༨ གྷི་ར་ཕའིཊ་བང་རིམ་ཅན་གྱི་བཟོ་བཀོད་ཀྱི་རི་མོ།

གྷི་ར་ཕའིཊ་འདི་ ངོ་མ་རང་ རང་བཞིན་གྱི་གྷི་ར་ཕའིཊ་དང་ བཅོས་མའི་གྷི་ར་ཕའིཊ་ཟེར་ དབྱེ་ཁག་གཉིས་ལུ་དབྱེ་སྟེ་ཡོདཔ་ཨིན། རང་བཞིན་གྱི་གཱར་ཕའིཊ་འདི་ NG (natural graphite) ཟེར་བསྡུས་ཏེ་ རང་བཞིན་ལས་བཏོན་ཞིནམ་ལས་ འཇམ་ཏོང་ཏོ་སྦེ་བཟོ་སྦྱོར་འབད་དེ་ ཐོབ་མི་ ནག་རྫས་མཐོ་བའི་-དངོས་པོ་ལུ་གོཝ་ཨིན། འདི་ལུ་ བང་རིམ་ཅན་གྱི་ཕྲ་རྡུལ་གྱི་བཟོ་བཀོད་མ་འདྲཝ་གཉིས་ཡོདཔ་ཨིན། རྒྱུ་ཆ་འདི་ གསོག་འཇོག་ནང་ མངམ་ཡོདཔ་མ་ཚད་ ཟད་འགྲོ་ཡང་ ཉུང་སུ་དང་ མཐའ་འཁོར་གནས་སྟངས་ལུ་ ཕན་ཐོགས་ཡོདཔ་ཨིན་པས། འདི་ཡང་ འབྲུག་རྒྱང་བསྒྲགས་ལས་འཛིན་གྱིས་ འབྲུག་རྒྱང་བསྒྲགས་ལས་འཛིན་གྱི་ འགོ་དཔོན་ཚུ་ལུ་ བརྡ་འཕྲིན་ཅིག་བཏང་ཡོདཔ་ཨིན། འ་ནི་གདོང་ལེན་ཚུ་བསལ་ནི་གི་དོན་ལས་ ཞིབ་འཚོལ་པ་ཚུ་གིས་ རང་བཞིན་གྱི་གཱར་ཕའིཀྲི་གི་ཁྱད་ཆོས་ཚུ་ ཡར་དྲག་བཏང་ནི་གི་དོན་ལས་ ཐབས་རིག་མ་འདྲཝ་ཚུ་བཟོ་ཡོདཔ་དང་ འདི་ཡང་ ཁ་ཐོག་གི་ཁྱད་ཆོས་དང་ བཟོ་བཀོད་ཆུང་བ་ཚུ་ ཡར་དྲག་བཏང་ནི་གི་དོན་ལས་ཨིན་མས།

བཅོས་མའི་གཱར་ཕའིཊ་འདི་ འཇམ་ཏོང་ཏོ་སྦེ་ གཱར་ཕའིཊ་འབད་ཡོད་པའི་ ནག་རྫས་དངོས་པོ་ཚུ་གི་ དྲོད་ཚད་མཐོ་བའི་གཱར་ཕའིཊ་བཟོ་ཐོག་ལས་ བཟོ་བསྐྲུན་འབད་ཚུགས། འདི་བཟུམ་གྱི་དངོས་པོ་འདི་ ལི་ཐི་ཡམ་-གློག་རྫས་ནང་ལུ་ ཨེ་ནོ་ཌི་དངོས་པོ་སྦེ་ ཁྱབ་ཆེཝ་སྦེ་ལག་ལེན་འཐབ་ཨིན། རང་བཞིན་གྱི་གྷི་ར་ཕའིཊ་དང་ཕྱདཔ་ད་ བཅོས་མའི་གྷི་ར་ཕའིཊ་གིས་ འཁོར་རིམ་གྱི་ཚེ་སྲོག་རིངམོ་དང་ དྲོད་ཚད་མཐོ་བའི་གསོག་འཇོག་འབད་ཚུགས་པའི་ ལྕོགས་གྲུབ་མཐོ་དྲགས་ དེ་ལས་ ལཱ་འགན་མཐོ་དྲགས་ཚུ་ མཐོང་ཚུགས་དོ་ཡོདཔ་ལས་ རྒྱ་ནག་གི་ནུས་ཤུགས་གསརཔ་ནང་ ལག་ལེན་འཐབ་མི་ ལི་ཐི་ཡམ་གློག་རྫས་ཚུ་གི་དོན་ལུ་ གདམ་ཁ་ཅན་གྱི་ ཨེ་ནོཌ་རྒྱུ་ཆ་ཚུ་གི་གྲལ་ལས་གཅིག་ལུ་འགྱུར་ཡོདཔ་ཨིན། དམིགས་བསལ་གྱི་ནུས་པ་སྦོམ་དང་ ཟད་འགྲོ་ཉུང་སུ་ཡོད་མི་ལུ་བརྟེན་ བཅོས་མའི་གཱར་ཕའིཊ་འདི་ ནུས་ཤུགས་ཀྱི་འཕྲུལ་ལྟོ་དང་ བར་མའི་-ལས་-མཐོ་བའི་-མཐའ་མའི་ ཉོ་སྤྱོད་གློག་རིག་ཐོན་སྐྱེད་ཚུ་ནང་ཡང་ ཁྱབ་ཆེཝ་སྦེ་ལག་ལེན་འཐབ་ཨིན། རྩིས་དཔྱད་དང་འཁྲིལ་བ་ཅིན་ སྤྱི་ལོ་༢༠༢༡ ལུ་ བཅོས་མའི་གཱར་ཕའིཊ་གིས་ ཨེ་ནོཌ་རྒྱུ་ཆ་སྐྱེལ་འདྲེན་འབད་མི་ཚུ་གི་གྲས་ལས་ བརྒྱ་ཆ་༨༤ དེ་ཅིག་ ཐོན་ཡོདཔ་ཨིན་པས།

མ་ཡིན་པའི་-གྷི་ར་ཕའིཊ་ནག་རྫས་དངོས་པོ་ཚུ་ གཙོ་བོ་ནག་རྫས་མཁྲེགས་པོ་དང་ནག་རྫས་འཇམ་པོ་གཉིས་ལུ་དབྱེ་སྟེ་ཡོདཔ་ཨིན། ནག་རྫས་སྲ་ཀྲག་ཟེར་མི་འདི་ དྲོད་ཚད་མཐོ་དྲགས་སྦེ་ཡོད་རུང་ ༼དྲོད་ཚད་༢༨༠༠ལས་ལྷག་སྟེ་༽ གཱར་ཕའིཊ་བཟོ་བཀོད་ལུ་འགྱུར་ནི་ལུ་ལཱ་ཁག་ཡོད་པའི་ ནག་རྫས་དངོས་པོ་ཅིག་ལུ་གོཝ་ཨིན། འ་ནི་དངོས་པོ་ཚུ་ སྤྱིར་བཏང་ལུ་ པོ་ལི་མཱར་ལ་ལུ་ཅིག་ པཱའི་རོ་ལའི་ཟི་འབད་དེ་ ཐོབ་ཨིན། དམིགས་བསལ་གྱིས་ ནག་རྫས་སྲ་ཀྲག་གི་ཐོན་ཁུངས་ནང་ལུ་ ནག་རྫས་མ་འདྲཝ་ཚུ་ཚུདཔ་ཨིན་མས། ཨེ་སི་ཊི་ལིན་ནག་པོ།). གྲ་སྒྲིག་འབད་བའི་སྐབས་ལུ་ ནག་རྫས་སྲ་ཀྲག་གི་ནང་ན་ལུ་ སྐྱོན་སྦོམ་སྦེ་ར་བྱུང་དོ་ཡོདཔ་དང་ འདི་གིས་ ལི་ཐི་ཡམ་གློག་རྡུལ་ཚུ་ ནག་རྫས་བང་རིམ་གྱི་བར་ན་ འབྲེལ་བ་འཐབ་ཚུགསཔ་མ་ཚད་ འ་ནི་སྐྱོན་ཡོད་པའི་ལུང་ཕྱོགས་ཚུ་ཡང་ བཀང་ཚུགསཔ་ཨིན། ལི་ཐི་ཡམ་-གློག་རྫས་ཚུ། ཨིན་རུང་ གོང་ལས་བཤད་དེ་ཡོད་མི་ དྲྭ་མིག་གི་སྐྱོན་འདི་གིས་ འགོ་ཐོག་ལུ་ ཀོ་ལོམ་བིག་གི་ཇོན་ཐངས་འདི་ དམའ་ཤོས་དང་ ནག་རྫས་སྲ་ཀྲག་འདི་ ཨེ་ནོཌ་རྒྱུ་ཆ་སྦེ་ལག་ལེན་འཐབ་པའི་སྐབས་ལུ་ འཁོར་རིམ་གྱི་བརྟན་ཏོག་ཏོ་མེདཔ་སྦེ་འགྱོ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། ད་ལྟོ་ཚུན་ཚོད་ དཀའ་ངལ་འདི་ཚུ་ལས་བརྟེན་ཏེ་ ཚོང་འབྲེལ་གྱི་དོན་ལུ་ བཟོ་བསྐྲུན་འབད་མི་ ལི་ཐི་ཡམ་{{༡༢}}ཨའོན་གློག་རྫས་ཚུ་ནང་ ཧརཌ་ཀར་བོན་འདི་ ཁྱབ་ཆེཝ་སྦེ་ ལག་ལེན་འཐབ་མ་ཚུགསཔ་ལས་ ད་ལྟོ་ཡང་ རྒྱ་ཚད་སྦོམ་སྦེ་ ལག་ལེན་འཐབ་མ་ཚུགསཔ་ལས་ བར་ཆད་ལ་ལུ་ཅིག་ཡོདཔ་ཨིན།

ནག་རྫས་འཇམ་པོ་ཟེར་མི་འདི་ དྲོད་ཚད་མཐོ་བའི་གནས་སྟངས་ནང་ལུ་ འཇམ་ཏོང་ཏོ་སྦེ་ ཐིག་ཁྲམ་བཟོ་ཚུགས་པའི་ ནག་རྫས་དངོས་པོ་ཚུ་ལུ་གོཝ་ཨིན། (ཁུག་ཚད་༢༨༠༠ལས་ལྷག་སྟེ་) འདི་བཟུམ་གྱི་ རྒྱུ་ཆ་ཚུ་ཡང་ ཕིཆ་དང་ སྨན་ཁབ་ཀྱི་ ཀོཀ་ ས་སྣུམ་གྱི་ ཀོཀ་ དེ་ལས་ ནག་རྫས་ཚུ་ཨིན་པས། མཉེན་པའི་ནག་རྫས་ནང་ལུ་ graphitization གི་གནས་ཚད་དམའ་ཤོས་ལས་བརྟེན་ཏེ་ འདི་གི་བཟོ་བཀོད་ནང་ལུ་ སྐྱོན་ལེ་ཤ་ཅིག་ཡོདཔ་ལས་ འདི་གིས་ ལི་ཐི་ཡམ་གློག་རྡུལ་མངམ་སྦེ་ ལོག་བཏང་ཚུགསཔ་ཨིན། དུས་མཉམ་དུ་ བང་རིམ་གྱི་བར་ཐག་སྦོམ་འདི་གིས་ གློག་རྫས་ནང་འཛུལ་ནི་ལུ་ ཡར་དྲག་བཏངམ་ཨིན། དེ་འབདཝ་ལས་ ཁྱད་ཆོས་འདི་ཚུ་ལུ་གཞི་བཞག་སྟེ་ མཉེན་པའི་ནག་རྫས་དངོས་པོ་ཚུ་གིས་ འགོ་ཐོག་བཏོན་པའི་སྐབས་ ལྕོགས་གྲུབ་མཐོ་དྲགས་སྦེ་སྟོནམ་ཨིན། ཨིན་རུང་ བཟོ་བཀོད་ཀྱི་ བརྟན་ཏོག་ཏོ་མེད་མི་ལུ་བརྟེན་ཏེ་ ལོག་མ་ཚུགས་པའི་ ལྕོགས་གྲུབ་འདི་ཡང་ མཐོ་དྲགས་སྦེ་ཡོདཔ་ཨིན། ད་རུང་ ནག་རྫས་འཇམ་པོ་གི་ནང་ཁུལ་གྱི་བཟོ་བཀོད་འདི་ ཚད་ལྡན་མེད་མི་འདི་གིས་ ལི་ཐི་ཡམ་-ion གི་ནུས་ཤུགས་བཀྲམ་སྤེལ་གྱི་ས་ཁོངས་ཚུ་ མ་འདྲཝ་སྦེ་འགྱོ་དོ་ཡོདཔ་ལས་ གློག་ཤུགས་དང་ གློག་ཤུགས་བཏོན་པའི་སྐབས་ལུ་ ངེས་ཚིག་བཀོད་ཡོད་པའི་ གློག་ཤུགས་མཐོ་སྒང་མེདཔ་ལས་ ལག་ལེན་དངོས་བསྟར་གྱི་ལག་ལེན་ཚུ་ ཚད་འཛིན་འབདཝ་ཨིན།

ཊའི་ཊི་ནིམ་ཌའི་ཨོག་སའིཌ།

འདི་ཡང་ འབྲུག་རྒྱང་བསྒྲགས་ལས་འཛིན་གྱིས་ འབྲུག་རྒྱང་བསྒྲགས་ལས་འཛིན་ལུ་ བརྡ་དོན་འཕྲུལ་རིག་དང་ བརྡ་དོན་འཕྲུལ་རིག་བདག་དབང་ཡོད་མི་ཚུ་ལུ་ བརྡ་དོན་འཕྲུལ་རིག་དང་འབྲེལ་བའི་ ལས་རིམ་ཚུ་ འགོ་འདྲེན་འཐབ་སྟེ་ཡོདཔ་ཨིན། འདི་གི་ཁ་སྐོང་ལུ་ TiO2 ལུ་ གློག་རྫས་རིག་པའི་ལས་སྣ་མཐོ་དྲགས་དང་ བཙའ་ཐངས་ཤུགས་ཅན་ རྫས་ཁམས་བརྟན་ཏོག་ཏོ་ རང་བཞིན་ཐོན་སྐྱེད་མང་སུ་ཡོད་མི་ དེ་ལས་ ཕྲ་རྡུལ་གྱི་བཟོ་བཀོད་མ་འདྲཝ་ཚུ་ཡོདཔ་ཨིན།

འདི་བཟུམ་གྱི་ཁེ་ཕན་ཚུ་གིས་ མཉམ་སྡེབ་ཐོག་ལས་ TiO2 འདི་ ལི་ཐི་ཡམ་-གློག་རྫས་གློག་རྫས་ཚུ་གི་དོན་ལུ་ འོས་འབབ་ཅན་གྱི་ ལོག་པའི་གློག་རྫས་རྒྱུ་ཆའི་གདམ་ཁ་ཅིག་ཨིན།

གྲུབ་མཐའ་དང་འཁྲིལ་བ་ཅིན་ TiO2 གི་ཚད་གཞི་རེ་རེ་གིས་ ལི་ཐི་ཡམ་གློག་རྡུལ་གཅིག་གསོག་འཇོག་འབད་ཚུགས་ནི་ཨིནམ་དང་ འདི་ཡང་ 330 mA·h/g གི་ནུས་ཤུགས་དང་མཐུན་སྒྲིག་འབད་ཚུགས་དོ་ཡོདཔ་ད་ འདི་ཡང་ LiTiO2 གི་གྲུབ་མཐའ་གི་ནུས་ཤུགས་ལས་ ཧ་ལམ་ལྡབ་གཉིས་དེ་ཅིག་ཨིན་མས། ཨིན་རུང་ ལག་ལེན་ནང་ལུ་ གྲུབ་མཐའི་ཐོག་ལས་ ལི་ཐི་ཡམ་གསོག་འཇོག་འབད་ནི་གི་ ལྕོགས་གྲུབ་མཐོ་ཤོས་འདི་ ཐོབ་ཚུགས་ནི་འདི་ གནམ་མེད་ས་མེད་ ལཱ་ཁག་ཡོདཔ་སྦེ་ མཐོང་ཡོདཔ་ཨིན། ལི་ཐི་ཡམ་གློག་རྡུལ་བཙུགས་ནི་དང་ ཊའི་ཊི་ནིའམ་ཌའི་ཨོག་སའིགྲ་ནང་ལུ་ བཏོན་ནི་གི་ཇོན་ཐངས་ལུ་ རྒྱུ་རྐྱེན་ལེ་ཤ་ཅིག་གིས་ ཤན་ཞུགས་འབདཝ་ཨིནམ་དང་ འདི་ཡང་ དངོས་པོ་གི་ཕྲ་རྡུལ་དང་ རྡུལ་ཕྲན་གྱི་སྦོམ་ཆུང་ ནང་འཁོད་བཟོ་བཀོད་ཀྱི་ཁྱད་རྣམ་ དེ་ལས་ དམིགས་བསལ་གྱི་ཁ་ཐོག་གི་ས་སྒོ་ཚུ་ཨིན་མས། དེ་ཡང་ TiO2 འདི་ ཕྲ་རྡུལ་གྱི་གནས་རིམ་མ་འདྲཝ་ཚུ་ནང་ ཡོདཔ་ལས་ ཡོངས་གྲགས་ཅན་འདི་ ཊེ་ཊ་གཱོན་ཕྲ་རྡུལ་ལམ་ལུགས་ནང་ རུ་ཊིལ་དང་ ཨེ་ན་ཊེས་དབྱེ་བ་དང་ ཨོར་ཐོར་ཧོམ་བིག་ཕྲ་རྡུལ་ལམ་ལུགས་ནང་ བུརུཀ་ཀའིཊ་དབྱེ་བ་ཚུ་ཨིན།