མཐུན་རྐྱེན་འཇལ་ཚད་ནུས་ཤུགས་གསོག་འཇོག་འཕྲུལ་རིག་གདམ་ཁ་རྐྱབ་ནི་འདི་ མི་མང་ཤོས་ཅིག་གིས་ རེ་བ་བསྐྱེད་དོ་བཟུམ་ཅིག་མེན། སྤྱི་ལོ་༢༠༢༤ལུ་ གཞི་བཙུགས་འབད་མི་ ཇི་ཝ་༡༢.༣ ལས་ བཀྲམ་སྤེལ་གྱི་གནས་སྡུད་ཚུ་ དབྱེ་དཔྱད་འབད་ཞིནམ་ལས་ གསོག་འཇོག་རྒྱུ་དངོས་ཐེར་འབུམ་ལས་བཅད་དེ་ འཛིན་སྐྱོང་འཐབ་མི་ བཀོལ་སྤྱོད་པ་ཚུ་དང་གཅིག་ཁར་ ཁ་སླབ་པའི་ཤུལ་ལས་ "དྲག་ཤོས་" འཕྲུལ་རིག་འདི་ བཟོ་རིག་པ་ཚུ་གིས་ གསོག་འཇོག་དུས་ཡུན་གྲུ་གསུམ་ཟེར་སླབ་མི་ལུ་ རག་ལསཔ་ཨིན།
འདི་ཡང་ ལས་འགུལ་ཚུ་གིས་ བརྒྱ་ཆ་༤༠ དེ་ཅིག་ ལཱ་འབད་མ་ཚུགས་མི་དང་ མ་རྩ་གཞི་བཙུགས་འབད་མི་ སྤྱིར་སྙོམས་ལུ་ ཡུ་ཨེས་དྲོ་ལར་ས་ཡ་༢.༣ དེ་ཅིག་ མ་རྩ་གཞི་བཙུགས་འབད་མི་ དེ་ལས་ སྤྱི་ལོ་༢༠༢༤ ལུ་ ཚ་དྲོད་ཀྱི་ གློག་མེ་འཕྲུལ་ཁང་ཚུ་ བཙུགས་དགོཔ་ཐོན་མི་ལུ་བརྟེན་ཏེ་ཨིན་མས།
འདི་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་མི་དང་ཕམ་མི་ཚུ་ འཐུ་ནིའི་སྐོར་ལས་མེན། ཁྲོམ་འདི་ ཡུ་ཨེས་དྲོ་ལར་ཐེར་འབུམ་༡༢.༣ གི་སྐྱེ་ལྡན་རིམ་ལུགས་ལུ་འགྱུར་ཏེ་ཡོདཔ་ད་ འདི་ནང་ ལི་ཐི་ཡམ་{{༢}}ཨའི་འོན་དང་ ཆུ་བཏོན་མི་ འཕྲུལ་ལྟོ་ དེ་ལས་ འཕྲུལ་རིག་གསརཔ་ཚུ་གིས་ དམིགས་བསལ་གྱི་ ས་སྒོ་ཚུ་ དབང་དུ་བསྡུ་སྟེ་ཡོདཔ་ཨིན། དྲི་བ་ངོ་མ་འདི་ ཁྱོད་ཀྱི་དམིགས་བསལ་གྱི་གིརིཌ་གདོང་ལེན་འདི་ ག་གིས་བསལ་ཚུགསཔ་སྨོ?
གསོག་འཇོག་དུས་ཡུན་གྲུ་གསུམ་: ཐག་གཅོད་གཞི་བཀོད་གསརཔ།
སྔར་སྲོལ་གྱི་བསླབ་བྱ་གིས་ ཀི་ལོ་ཝཊ་-ཆུ་ཚོད་རེ་ལུ་ ཟད་འགྲོ་རྐྱངམ་ཅིག་ལུ་གཞི་བཞག་སྟེ་ གསོག་འཇོག་གདམ་ཁ་རྐྱབ་དགོ་པའི་བསམ་འཆར་བཀོདཔ་ཨིན། དེ་ཡང་ པའུན་རེ་གི་གོང་ཚད་ལུ་གཞི་བཞག་སྟེ་ སྣུམ་འཁོར་གདམ་ཁ་རྐྱབ་དོ་བཟུམ་ཅིག་ཨིན། གལ་ཆེ་ཤོས་འདི་ མཐར་འཁྱོལ་དང་ འཐུས་ཤོར་གཏན་འབེབས་འབད་མི་ རྒྱུ་རྐྱེན་གསུམ་གྱི་ འབྲེལ་མཐུད་འདི་ཨིན།
དུས་ཡུན་དགོས་མཁོ།ནུས་ཤུགས་ག་དེམ་ཅིག་བསག་བཞག་དགོཔ་ཨིན་ན་ ངེས་ཚིག་བཀོད། ཆུ་ཚོད་གཉིས་ཀྱི་-གློག་རྫས་འདི་ ཕྱི་རུའི་མཐོ་ཚད་ཀྱི་ གཤག་བཅོས་ནང་ ལེགས་ཤོམ་ཡོད་རུང་ ཉིནམ་མང་- བསྐྱར་གསོ་འབད་བཏུབ་པའི་ སྒྲིང་སྒྲིང་ནང་ འཐུས་ཤོར་བྱུང་དོ་ཡོདཔ་ཨིན།
བཀྲམ་སྤེལ་གྱི་མགྱོགས་ཚད།ལས་འགུལ་གྱི་དཔལ་འབྱོར་ལུ་ གནོད་སྐྱོན་སྦོམ་སྦེ་རང་ཕོགཔ་ཨིན། ཟླཝ་༡༢ ནང་ གནས་སྡུད་ལྟེ་བ་ཚུ་ལུ་ གློག་མེ་དགོ་པའི་སྐབས་ ལོ་བཞི་{{༢}}གི་ ཆུ་བཏོན་མི་ ཆུ་ལས་འགུལ་{{༣}}འདི་ དཔལ་འབྱོར་ག་དེ་ཅིག་སྦེ་ ཕན་ཐོགས་ཡོད་རུང་ འབྲེལ་བ་མེདཔ་སྦེ་ འགྱོཝ་ཨིན།
བཀོལ་སྤྱོད་ཀྱི་ཚེ་ཡུན།ཁྱོད་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་འདི་ བསྒྱུར་བཅོས་ཡང་ན་ བགོ་བཤའ་རྐྱབ་ཨིན། ལི་ཐི་ཡམ་{{༡}}ཨའི་འོན་ལམ་ལུགས་འདི་ གོང་ཚད་ ཌོ་ལར་༤༠༠/ཀེ་ཝ་ཆུ་ཚོད་རེ་ལུ་ ལོ་ངོ་༡༠༠ གི་མི་ཚེ་འཁོར་རིམ་ལས་ ཚར་གསུམ་ཚབ་བཙུགས་དགོཔ་འོང་།
འ་ནི་རྒྱུ་རྐྱེན་གསུམ་གྱིས་ ཡར་འཕེལ་གྱི་ས་ཁོངས་མ་འདྲཝ་བཟོཝ་ཨིན། ཁྱོད་རའི་ལས་འགུལ་འདི་ གྲུ་གསུམ་འདི་ནང་ ག་ཏེ་ལུ་ལྷོདཔ་ཨིན་ན་ ཧ་གོ་མི་འདི་གིས་ འཕྲུལ་རིག་གདམ་ཁ་རྐྱབ་པའི་སྐབས་ མགུ་ཐོམ་སི་སི་གི་བརྒྱ་ཆ་༩༠ དེ་ཅིག་ རྩ་མེད་བཏངམ་ཨིན།
ལི་ཐི་ཡམ་-གློག་རྡུལ་འཕྲུལ་ལྟོས།: དབང་ཤུགས་ཆེ་བའི་ལག་ལེན་ཚད་གཞི་ནུས་ཤུགས་གསོག་འཇོག
དྲག་ཤོས།:ཆུ་ཚོད་༢-༦ གི་གསོག་འཇོག་དང་ བསྐྱར་འབྱུང་ཚད་གཞི། མཐོ་ཚད་གཤག་བཅོས། ཉིན་བསྟར་གྱི་འཁོར་རིམ་སྔོན་དཔག་འབད་ཚུགས་པའི་ བསྐྱར་གསོ་འབད་བཏུབ།
ཡུ་ཨེས་ཀྱི་མཐུན་རྐྱེན་ཚུ་གིས་ སྤྱི་ལོ་༢༠༢༤ ལུ་ ལི་ཐི་ཡམ་{{༣}}ཨའི་འོན་གློག་རྫས་གསོག་འཇོག་འབད་སའི་ ༡༠.༤ ཇི་ཝ་ཊི་བཙུགས་ཏེ་ ཡོངས་བསྡོམས་ནུས་ཤུགས་ ༢༦ ཇི་ཝ་ཊི་ལས་བརྒལ་ཡོདཔ་ཨིན། (EIA, 2025) འདི་ཡང་ སྤྱི་ལོ་༢༠༢༠ ལུ་ ཡུ་ཨེསི་གི་གློག་རིག་ཡོངས་རྫོགས་ལས་ ལོ་གཅིག་ནང་ ལྕོགས་གྲུབ་མང་སུ་སྦེ་ ཁ་སྐོང་བཀོད་དེ་ཡོདཔ་ཨིན་པས།
ལི་ཐི་ཡམ་-གློག་རྡུལ་གྱིས་དུས་ཡུན་ཐུང་ངུའི་གསོག་འཇོག་ལུ་དབང་བསྒྱུར་འབད་མི་འདི་ག་ཅི་འབད་སྨོ?
འཕྲུལ་རིག་འདི་གིས་ མི་ལི་སྐར་ཆ་-ནང་ གིརིཌ་འགྱུར་བ་ལུ་ ལན་གསལ་འབདཝ་ཨིན། ༉ སྤྱི་ལོ་༢༠༡༧ ལུ་ ཨའསི་ཊེ་ལི་ཡ་གི་ ཧོར་ནསི་ཌེལ་གློག་ཤུགས་གསོག་འཇོག་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་ གློག་ཤུགས་མེ་ག་ཝཊ་༡༨༠༠ འབད་མི་ རྡོ་སོལ་འཕྲུལ་ཁང་འདི་ མེདཔ་ཐལ་ཡོདཔ་སྦེ་ ཤེས་རྟོགས་བྱུང་པའི་སྐབས་ མེ་ག་ཝཊ་༡༠༠ འབད་མི་ ལི་ཐི་ཡམ་{{༧}}ཨའོན་ལམ་ལུགས་འདི་གིས་ མི་ལི་སྐར་ཆ་༡༤༠ གི་ནང་འཁོད་ལུ་ གློག་ཤུགས་བཙུགས་ཏེ་ མི་ས་ཡ་༦ ལུ་ གནོད་སྐྱོན་བྱུང་ནི་ཨིན་མི་ གློག་མེ་བཀྲམ་སྤེལ་འབད་མི་འདི་ བཀག་ཆ་འབད་ནུག།
དེང་སང་གི་གཞི་བཙུགས་ཚུ་གིས་ རང་ལུགས་ཀྱི་ནི་ཀཱལ་མང་གཱ་ནིསི་ཀོ་བཱལཀྲ་གི་རྫས་ཁམས་རིག་པ་ལས་ ལི་ཐི་ཡམ་ལྕགས་ཕོསི་ཕེཊ་ ༼ཨེལ་ཨེཕ་པི་༽ ལུ་ རྒྱབ་སྐྱོར་འབདཝ་ཨིན། བསྒྱུར་བཅོས་འདི་ སྤྱི་ལོ་༢༠༢༢ དེ་ཅིག་ཁར་ མཐུན་རྐྱེན་ཚུ་གིས་ LFP འཕྲུལ་ལྟོ་གི་གོང་ཚད་ ༢༠{{༥}}༣༠% ཉུངམ་སྦེ་ ༢༠{{༧}}༤༠% ཡུན་རིངམོ་སྦེ་གནས་ཚུགས་པའི་སྐབས་ལུ་ འབྱུང་ནུག། ཊེས་ལ་གི་མེ་ག་བོཀ་ལམ་ལུགས་-གིས་ སྔོན་སྒྲིག་མཉམ་བསྡོམས་འབད་མི་ མེ་ག་ཝ་ཨེཆ་༢༠ བསྡུ་སྒྲིག་འབད་དེ་ ཚོང་འབྲེལ་གྱི་ཉིནམ་༢༠ ནང་ ཇི་ཝ་ཨེཆ་༡ གསོག་འཇོག་འབད་ཚུགས། ༉ ཀ་ལི་ཕོར་ནི་ཡ་ལུ་ཡོད་པའི་ ཝིསི་ཊ་ར་གི་ མོསི་ལེནཌ་མཐུན་རྐྱེན་འདི་ ད་རེས་ འཛམ་གླིང་ནང་ གློག་ཤུགས་༣ ཇི་ཝ་/༡༢ འབད་མི་ མཐུན་རྐྱེན་འདི་ གཞན་མི་འཕྲུལ་རིག་ཚུ་གིས་ འབད་མ་ཚུགས་པའི་ གོ་རིམ་ཚུ་ནང་ རྒྱ་སྐྱེད་འབད་ཡོདཔ་ཨིན།
དཔལ་འབྱོར་གྱི་དངོས་ཡོད་བརྟག་དཔྱད།
སྤྱི་ལོ་༢༠༡༠ ལས་ མ་རྩའི་འགྲོ་སོང་ ༩༠% མར་ཕབ་སོང་སྟེ་ ད་ལྟོ་ རིམ་སྒྲིག་ལུ་གཞི་བཞག་སྟེ་ ཀེ་ཝ་ཆུ་ཚོད་རེ་ལུ་ དངུལ་ཀྲམ་༤༠༠{{༦}}༡,༢༠༠ ལས་ འགོ་བཙུགས་ཏེ་ཡོདཔ་ཨིན། (NREL ATB, 2024) དེ་འབདཝ་ད་ མགོ་ཡིག་ཨང་གྲངས་ཚུ་གིས་ ལོ་བསྟར་བཞིན་དུ་ ལི་ཐི་ཡམ་ཨའོན་ལམ་ལུགས་ཚུ་གིས་ ལྕོགས་གྲུབ་བརྒྱ་ཆ་༢ དེ་ཅིག་ གྱོང་རྒུད་ཕོགཔ་ཨིན་པས། འཁོར་རིམ་༧༠༠༠གི་ཤུལ་ལས་ ༼སྤྱིར་བཏང་ལག་ལེན་འཐབ་པའི་སྐབས་ལུ་ ལོ་ངོ་༧ལས་༡༠དེ་ཅིག་གི་རིང་ལུ་༽ ཚབ་བཙུགས་དགོཔ་ཐོན་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། འདི་ཡང་ ལོ་ངོ་༢༠ གི་ལས་འགུལ་ཅིག་ནང་ ཉུང་ཤོས་རང་ འཕྲུལ་ལྟོ་ཆ་ཚང་གཅིག་ བརྗེ་སོར་འབད་དགོཔ་ལས་ ཁྱོད་རའི་མ་རྩའི་ཟད་འགྲོ་འདི་ གཉིས་ལྡབ་སྦེ་ ཡར་སེང་འགྱོ་དགོཔ་ཨིན།
ཊེག་སས་ཀྱིས་ ཀིའུ་{{༢}} རྐྱངམ་གཅིག་ནང་ འཕྲུལ་ལྟོ་བསག་སའི་ མེ་ག་ཝཊ་༡,༡༨༥ བཀྲམ་སྤེལ་འབད་ཡོདཔ་ཨིན། (Wood Mackenzie/ACP, 2025). མངའ་སྡེའི་ ERCOT ཚོང་ཁང་གིས་ ནུས་ཤུགས་བར་འདུམ་གྱི་ཐོག་ལས་ ཁེ་སང་བཟོ་ཚུགསཔ་ཨིན། གནས་སྟངས་འདི་འདྲའི་ནང་ ལོ་བསྟར་བཞིན་དུ་ མེ་ག་ཝཊ་༡༠༠/༤༠༠ མེ་ག་ཝཊ་ལམ་ལུགས་ཀྱིས་ དངུལ་ཀྲམ་ས་ཡ་༡༥-༢༥ བཟོ་ཐུབ། གོང་ཚད་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང་དཔལ་འབྱོར་གྱི་དཀའ་ངལ་ཚུ་བཏོན་གཏང་།
དུས་ཡུན་གྱང་།
ལི་ཐི་ཡམ་-ཨའི་འོན་གཞི་བཙུགས་མང་ཤོས་ཅིག་གིས་ རྫས་ཁམས་རིག་པ་གིས་ ནུས་ཤུགས་དང་ ལྕོགས་གྲུབ་ག་དེ་སྦེ་མཉམ་སྦྲགས་འབདཝ་ལས་ ཆུ་ཚོད་༢{{༣}}༤ གི་གསོག་འཇོག་བྱིནམ་ཨིན། ཁྱོད་ཀྱིས་ གསོག་འཇོག་དུས་ཡུན་ཡར་སེང་འབད་དགོ་པའི་སྐབས་ ནུས་ཤུགས་བཀྲམ་སྤེལ་ལམ་ལུགས་-གོང་ཚད་མཐོ་བའི་ གློག་བསྒྱུར་འཕྲུལ་ཆས་དང་ གློག་བསྒྱུར་འཕྲུལ་ཆས་ཚུ་ཡང་ ཡར་སེང་འབད་དགོ། རླངས་རྫས་སྦོམ་རྐྱངམ་གཅིག་དགོ་པའི་སྐབས་ འཕྲུལ་ཆས་སྦོམ་ཉོ་དགོཔ་བཟུམ་ཅིག་ཨིན་པས།
དཔལ་འབྱོར་ཆུ་ཚོད་༤ ལས་ལྷག་སྟེ་ ཧ་ཅང་གིས་ འགྱུར་བཅོས་འགྱོཝ་ཨིན། ཆུ་ཚོད་༢{{༣}}གི་དུས་ཡུན་ནང་ ལི་ཐི་ཡམ་{{༩}}ཨའི་འོན་གྱི་ གོང་ཚད་ཧ་ལམ་ ཌོ་ལར་༨༠༠/ཀེ་ཝ་ཆུ་ཚོད་ ཡོངས་བསྡོམས་གཞི་བཙུགས་འབད་ཡོདཔ་ཨིན། ཆུ་ཚོད་༨ ཀྱི་དུས་ཡུན་ནང་ ཟད་འགྲོ་ཚུ་ ཀེ་ཝ་ཆུ་ཚོད་རེ་ལུ་ དྲོ་ལར་༦༠༠ ལུ་རྐྱངམ་ཅིག་ མར་ཕབ་འགྱོཝ་ཨིནམ་ད་ དེ་ཡང་ ཁྱོད་ཀྱིས་ ད་ལྟོ་ཡང་ ནུས་ཤུགས་སྦོམ་སྦེ་ བསྒྱུར་བཅོས་འབད་མི་ ཅ་ཆས་ཚུ་གི་དོན་ལུ་ ཏི་རུ་སྤྲོད་དགོཔ་ལས་ཨིན་པས། འདི་གི་སྦེ་ ད་རེས་ གོང་འཕེལ་བཏང་མི་ཚུ་གིས་ དུས་ཡུན་རིངམོ་གི་དོན་ལས་ ཐབས་ཤེས་གཞན་མི་ཚུ་ འཚོལ་ཞིབ་འབད་དོ་ཡོདཔ་དང་ མ་གཞི་གིས་ ལི་ཐི་ཡམ་ཨའོན་འདི་ འཕྲོ་མཐུད་དེ་རང་ ཡར་དྲག་འགྱོ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན།
Pumped Hydro: མ་ར་ཐོན་རྒྱུག་མི།
དྲག་ཤོས།:6-12+ ཆུ་ཚོད་གསོག་འཇོག དུས་ཚོད་ཀྱི་ཚད་གཞི། ས་ཆའི་ཆགས་ཚུལ་འོས་འཚམ་ཡོད་པའི་གནས་ཁོངས། 50+ ལོའི་གནམ་སྟོང་ཡོད་པའི་ལས་གཞི།
འཛམ་གླིང་ནང་ ཆུ་གློག་མེ་གསོག་འཇོག་འབད་སའི་ རྩིས་ཁྲ་འདི་ གློག་མེ་གསོག་འཇོག་འབད་སའི་ རྩིས་ཁྲ་འདི་ གློག་ཤུགས་གསོག་འཇོག་འབད་སའི་ ས་སྒོ་ཆ་མཉམ་བསྡོམས་ཏེ་ ལྡབ་གཉིས་ལས་ལྷག་སྟེ་ཡོདཔ་ཨིན། (IEA, 2023). ཡུ་ཨེས་ལུ་ མངའ་སྡེ་༡༨ ནང་ མཐུན་རྐྱེན་༤༠ ནང་ ཆུ་བཏོན་ཚུགས་པའི་ ནུས་ཤུགས་ཇི་ཝ་༢༢ ལག་ལེན་འཐབ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། ལ་ལུ་ཅིག་ སྤྱི་ལོ་༡༩༧༠ ལས་ འཕྲོ་མཐུད་དེ་རང་ འགྱོ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས།
ས་ཆའི་ཆགས་ཚུལ་གྱིས་འཕྲུལ་རིག་ལུ་ཚད་འཛིན་འབད་དགོ་པའི་རྒྱུ་མཚན།
ཝར་ཇི་ནི་ཡ་ལུ་ཡོད་པའི་ བཱཐ་ཀའུན་ཊི་ པམ་པ་ཌི་ གསོག་འཇོག་ས་ཁོངས་ཀྱིས་ ཆུ་ཚོད་༡༠ གི་རིང་ལུ་ ཁྱིམ་༧༥༠,༠༠༠ ལུ་ གློག་མེ་བཀྲམ་སྤེལ་འབད་ཚུགས་པའི་ ཇི་ཝ་༣ {{༡}}ལངམ་སྦེ་ ཐོན་སྐྱེད་འབདཝ་ཨིན། འདི་གིས་ དགོ་འདོད་དམའ་བའི་དུས་ཚོད་ལུ་ ཆུ་ཕིཊ་༡༢༦༠ དེ་ཅིག་ ཡར་འཐེན་ཞིནམ་ལས་ མཐོ་ཚད་མཐོ་བའི་སྐབས་ འཕྲུལ་འཁོར་བརྒྱུད་དེ་ བཏོན་བཏང་སྟེ་ ལཱ་འབདཝ་ཨིན། སྐོར་ཐེངས་{{༡༠}}འགྲུལ་སྐྱོད་ཀྱི་ཇོན་ཐངས་འདི་ ༧༥-༨༥% གི་བར་ན་ཡོདཔ་ལས་ ཁྱོད་ཀྱིས་ གློག་མེ་གསོག་འཇོག་འབད་མི་ དངུལ་ཀྲམ་རེ་ལུ་ དངུལ་ཀྲམ་༧༥-༨༥ ལོག་ཐོབ་ཨིན།
འདས་པའི་ལོ་ངོ་བཅུ་ཕྲག་ནང་ ཡུ་ཨེསི་གིས་ ཇི་ཝ་༢ རྐྱངམ་གཅིག་ ཁ་སྐོང་བཀོད་མི་དེ་ ག་ཅི་འབད་ཨིན་ན་ འགྲེལ་བཤད་རྐྱབ་མི་ ཆུ་གཡུར་གསརཔ་བཟོ་ནི་ལུ་ བར་ཆད་གསུམ་བྱུང་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། ས་ཁོངས་ཚུ་ལུ་ མཐོ་ཚད་ཁྱད་པར་སྦོམ་སྦེ་ཡོད་མི་ ཆུ་སྦོམ་གཉིས་དགོཔ་ཨིན། ༼ལེགས་ཤོམ་སྦེ་ {{༤}} མི་ཊར་༽ གཅིག་གིས་གཅིག་ལུ་ མའིལ་དག་པ་ཅིག་གི་ནང་འཁོད་ལུ་ཨིན། ཆུ་མཛོད་སྦོམ་འདི་ཚུ་གི་དོན་ལུ་ མཐའ་འཁོར་ཆོག་ཐམ་བྱིན་ནི་ལུ་ ལོ་ངོ་༣{{༡༠}}༥ འགོརཝ་ཨིན། བཟོ་བསྐྲུན་གྱིས་ ད་རུང་ ལོ་༣-༥ ཁ་སྐོང་འབད་དེ་ ལོ་༨-༡༠ གི་ལས་འགུལ་གྱི་དུས་ཚོད་བཟོ་སྟེ་ མགྱོགས་དྲགས་སྦེ་ འགྱོ་བའི་བསྒང་ཡོད་མི་ ནུས་ཤུགས་ཚོང་འབྲེལ་ནང་ མ་རྩ་བཙུགས་མི་ཚུ་ འདྲོག་བཅུགཔ་ཨིན།
གསང་བའི་དཔལ་འབྱོར་གྱི་ཁེ་ཕན།
མ་རྩའི་འགྲོ་སོང་འདི་ ཀེ་ཝ་ཊར་རེ་ལུ་ དྲོ་ལར་༡༥༠༠-༢༥༠༠ གི་བར་ན་ཡོདཔ་ཨིན། འདི་འབདཝ་ད་ ལག་ལེན་འཐབ་ནི་གི་དུས་ཡུན་འདི་ བརྩི་འཇོག་འབད་དགོཔ་ཨིན། སྤྱི་ལོ་༡༩༨༥ལུ་རྐྱབ་མི་ Bath County གི་མཐུན་རྐྱེན་འདི་ ད་རེས་ནངས་པར་ འགོ་བཙུགས་པའི་སྐབས་བཟུམ་སྦེ་ར་ འཇོན་ཐངས་ཅན་སྦེ་ལཱ་འབད་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། འཕྲུལ་ལྟོ་ཚབ་བཙུགས་ནིའི་འགྲོ་སོང་མེད། ལྕོགས་གྲུབ་མར་ཕབ་མེད། འཕྲལ་འཕྲལ་སྐབས་ འཕྲུལ་འཁོར་དང་ ཆུ་འཐེན་འཕྲུལ་ཆས་ཚུ་ ཉམས་བཅོས་འབད་ནི།
དེ་ ༡༠༠{{༡༢}}ལོ་གཅིག་གི་ཚེ་སྲོག་གིས་ ག་ར་འགྱུར་བཅོས་འབདཝ་ཨིན། ལོ་ངོ་༡༠༠ ལྷག་ཙམ་གྱི་རིང་ལུ་ དངུལ་ཀྲམ་༢༠༠༠/ཀེ་ཝ་ཊར་ ཆུ་བླུགས་པའི་ཆུ་ལམ་ལུགས་ལུ་ ལོ་བསྟར་བཞིན་དུ་ ཀེ་ཝ་ཊར་༢༠ རེ་འགྱོཝ་ཨིན། ལོ་༡༠ རེ་ལུ་ བརྗེ་སོར་འབད་དགོ་པའི་ ཀེ་ཝ་ཊར་༡༢༠༠ གི་ གློག་རྫས་ཅིག་ ལོ་རེ་ལུ་ ཀེ་ཝ་ཊར་༡༢༠ རེ་འགྱོཝ་ཨིན། མཐུན་རྐྱེན་ཚུ་གིས་ མི་ཚེ་འཁོར་རིམ་གྱི་ཨང་རྩིས་ངོ་མ་འདི་ གཡོག་བཀོལ་བའི་སྐབས་ ཁྱོད་ལུ་ འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད་འོས་འབབ་ཡོད་པ་ཅིན་ དུས་ཡུན་རིངམོ་ -གི་དོན་ལུ་ ཆུ་བཏོན་མི་འདི་གིས་ ཐག་བཅད་དེ་ རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་ཨིན།
འཕྲལ་གྱི་གསར་གཏོད་ཀྱི་ནུས་པ་རྒྱ་སྐྱེད་བཏང་ཡོདཔ།
ཆུ་བོ་ཚུ་ལུ་བརྟེན་མ་དགོ་པའི་ ཁ་བསྡམས་-བསྐྱར་འཁོར་རིམ་ལུགས་ཚུ་གིས་ གོ་སྐབས་གསརཔ་ཚུ་ཁ་ཕྱེ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། བཟོ་བཀོད་གཅིག་གིས་ བཀོག་བཞག་ཡོད་པའི་ ས་གཏེར་ཚུ་ལག་ལེན་འཐབ་དོ་ཡོདཔ་ད་ དེ་བསྒང་ ས་གཏེར་གྱི་ གཤམ་གྱི་ཆུ་མཛོད་ཁང་ལུ་འགྱུརཝ་ཨིན། གཞན་མི་གྲོས་འཆར་འདི་ གནོན་ཤུགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་བཟོ་ནི་གི་དོན་ལས་ རྒྱ་མཚོའི་གཏིང་ཚད་འདི་ལག་ལེན་འཐབ་ཏེ་ རྒྱ་མཚོའི་འོག་ལུ་ རྩི་འདམ་གྱི་སྒོར་སྒོར་ཅིག་བཙུགས་ནི་ཨིན་མས། ཨཱསི་ཊེ་ལི་ཡ་གིས་ ཆུའི་སྐྱེ་ལྡན་རིམ་ལུགས་ལུ་ བར་ཆད་རྐྱབ་ནི་གི་ མཐའ་འཁོར་གནས་སྟངས་ཀྱི་ཚ་གྱང་ཚུ་ མར་ཕབ་འབད་ནི་གི་དོན་ལུ་ སྐམ་སའི་ལུང་ཕྱོགས་ཚུ་ནང་ གངས་རི་དང་ལུང་གཤོང་ཚུ་ལག་ལེན་འཐབ་སྟེ་ ལམ་ལུགས་ཚུ་ འཚོལ་ཞིབ་འབད་དོ་ཡོདཔ་ཨིན།
གློག་རྫས་འཕྱུར་བ།: བཟོད་བསྲན་མཁས་མཁན།
དྲག་ཤོས།:ཆུ་ཚོད་༨-༡༠༠ གསོག་འཇོག་འབད་ནི། ཚབ་མ་མེད་པར་ {{༡}} ལོ་གཅིག་གི་ཚེ་སྲོག་དགོ་པའི་ལག་ལེན་ཚུ། ནུས་ཤུགས་མཐུག་ཚད་ལས་ འཁོར་རིམ་གྱི་ཚེ་སྲོག་གལ་ཆེ་བའི་ལས་འགུལ་ཚུ།
འཕྲུལ་ལྟོ་ཚུ་གིས་ ནུས་ཤུགས་དང་ ལྕོགས་གྲུབ་སོ་སོ་སྦེ་ ལི་ཐི་ཡམ་-ཨའི་ཨོན་གྱི་གཞི་རྩའི་ཚད་གཞི་འདི་སེལ་འཐུ་འབདཝ་ཨིན། ནུས་ཤུགས་འདི་ཁྱོད་ཀྱི་ནང་ཐིག་བརྩེགས་ཕུང་གི་ཚད་ལས་འོངམ་ཨིན། ལྕོགས་གྲུབ་འདི་ཁྱོད་ཀྱི་གློག་རྫས་མཛོད་ཁང་གི་ཚད་གཞི་ལས་འོངམ་ཨིན། གསོག་འཇོག་དུས་ཡུན་མངམ་དགོཔ་ཨིན་ན? གོང་ཚད་མཐོ་བའི་གློག་ཤུགས་འཕྲུལ་ཆས་ཚུ་ལུ་མ་འཆང་བར་ ཆུ་མཛོད་སྦོམ་ཚུ་ཁ་སྐོང་འབད།
དུས་ཡུན་རིངམོ་ནང་ གློག་རྫས་ཚུ་ ག་ཅི་འབད་ འཕྲོ་མཐུད་དེ་རང་ འགྱོ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་ན།
ཆི་ལི་ལུ་ལཱ་འབད་མི་ ESS Inc. ལས་ ལྕགས་རྒྱུན་འཕྲུལ་ལྟོ་གིས་ ཀེ་ཝ་ཊར་༣༠༠ གི་ལམ་ལུགས་ལས་ མེ་ག་ཝ་ཨེཆ་༢ བྱིན་དོ་ཡོདཔ་ད་ དུས་ཡུན་ཆུ་ཚོད་༦.༧ གྱི་རིང་ལུ་ ལི་ཐི་ཡམ་{{༥}}ཨའི་ཡོན་དང་གཅིག་ཁར་ དཔལ་འབྱོར་གྱི་ཐད་ཁར་ དོགས་པ་ཡོདཔ་ཨིན། ལམ་ལུགས་འདི་གིས་ ལྕགས་དང་ཚྭ་ དེ་ལས་ ཆུ་-རྒྱུ་ཆ་ཚུ་ མངམ་སྦེ་ལག་ལེན་འཐབ་དོ་ཡོདཔ་ལས་ བཀྲམ་སྤེལ་གྱི་རིམ་པ་ཚུ་གིས་ བཀྲམ་སྤེལ་འབད་ནི་ལུ་ ནམ་ཡང་ བཀག་ཆ་མི་འབད། གློག་རྫས་འདི་ མར་ཕབ་མི་འགྱོ་དོ་ཡོདཔ་ལས་ ལམ་ལུགས་འདི་ལུ་ ལོ་ངོ་༢༥གི་རིང་ལུ་ ཚད་མེད་འཁོར་རིམ་གྱི་མི་ཚེ་བྱིནམ་ཨིན།
ལས་འགུལ་ཚུ་ནང་ ཀེ་ཝ་༢༠༠ ལས་༨༠༠ ཚུན་ བཀྲམ་སྤེལ་འབད་མི་ ཝ་ནེ་ཌི་ཡམ་ རི་ཌོགསི་ཕོལོ་ གློག་རྫས་ཚུ་གིས་ ཁྱད་ཆོས་ཅོག་འཐདཔ་སྦེ་ སྟོནམ་ཨིན་པས། ༉ སྤྱི་ལོ་༢༠༢༢ ལས་ ལག་ལེན་འཐབ་མི་ ད་ལི་ཡན་ལུ་ རྒྱ་ནག་གི་ གློག་ཤུགས་མེ་ག་ཝཊ་༨༠༠ འབད་མི་ འཕྲུལ་ལྟོ་འདི་ ད་རེས་ འཛམ་གླིང་ནང་ འཕྲུལ་ལྟོ་གཅིག་རྐྱངམ་ཅིག་ བཙུགས་མི་སྦོམ་ཤོས་ཅིག་ཨིནམ་མ་ཚད་ ལི་ཐི་ཡམ་{{༧}}གློག་རྫས་བཙུགས་མི་ལས་ བརྒྱ་ཆ་༩༩ ལས་སྦོམ་ཡོདཔ་ཨིན། འཕྲུལ་རིག་འདི་ལུ་ མཐུན་རྐྱེན་ཚུ་གི་དོན་ལུ་ ཁག་ཆེ་བའི་ཁེ་ཕན་ཡོདཔ་ཨིན། འདི་ཡང་ ལི་ཐི་ཡམ་-ཨའི་འོན་ལམ་ལུགས་བཟུམ་སྦེ་ བརྒྱ་ཆ་༡༠ ལས་ཉུངམ་སྦེ་ གློག་མེ་བཏང་པའི་སྐབས་ མགྱོགས་དྲགས་སྦེ་ ཉམས་འགྱོ་དོ་བཟུམ་སྦེ་ གནོད་སྐྱོན་མེད་པར་ ཡོངས་རྫོགས་སྦེ་ བཏོན་བཏང་ཚུགས།
དཔལ་འབྱོར་གྱི་ཚོང་འབྲེལ་འགྲེལ་བཤད།
ཕོལོ་གློག་རྫས་ཚུ་ ད་ལྟོའི་སྐད་ཤུགས་ནང་ ཀི་ཝ་ཨེཆ་རེ་ལུ་ སྤྱིར་བཏང་ལུ་ ཌོ་ལར་༥༠༠{{༣}}༨༠༠ ལས་ལྷག་སྟེ་ ལི་ཐི་ཡམ་ཨའོན་གྱི་དོན་ལུ་ ཌོ་ལར་༤༠༠{{༨}}༦༠༠ དང་ཕྱདཔ་ད་ མངམ་སྦེ་གནས་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། དེ་འབདཝ་ད་ དྲན་དགོཔ་འདི་ ཀེ་ཝ་ཆུ་ཚོད་རེ་ལུ་ དངུལ་ཀྲམ་༥༠༠ དེ་ཅིག་ ཚབ་བཙུགས་ནི་དང་ ཡང་ན་ ལྕོགས་གྲུབ་མར་ཕབ་མེད་པར་ ལོ་ངོ་༢༥ གི་རིང་ལུ་ འགྱོཝ་ཨིན། ལི་ཐི་ཡམ་ཨའོན་གྱི་ ཀེ་ཝ་ཆུ་ཚོད་རེ་ལུ་ ཌོ་ལར་༤༠༠ དེ་ཅིག་ ལོ་༧-༡༠ རེ་ནང་ ཚབ་བཙུགས་དགོཔ་ཨིནམ་ད་ དུས་ཚོད་གཅིག་ནང་ ཀེ་ཝ་ཆུ་ཚོད་རེ་ལུ་ ཌོ་ལར་༨༠༠-༡༢༠༠ ཁ་སྐོང་འབད་དགོཔ་ཨིན་པས།
བར་ཆད་ངོ་མ་འདི་ ནུས་ཤུགས་ཀྱི་སྟུག་ཚད་ཨིན། ཕོལོ་འཕྲུལ་ལྟོ་ཚུ་གིས་ ནུས་ཤུགས་ཐོན་འབྲས་གཅིག་པའི་དོན་ལུ་ ལི་ཐི་ཡམ་ཨའོན་ལས་ དངོས་གཟུགས་ཀྱི་ས་སྟོང་ཚར་ ༣{{༢}}༥ མང་སུ་འབགཔ་ཨིན། འདི་ཡང་ ཀ་ལི་ཕོར་ནི་ཡ་ལུ་ ས་ཆ་ཨེ་ཀར་རེ་ལུ་ དངུལ་ཀྲམ་ས་ཡ་༥༠༠ དེ་ཅིག་གནས་དོ་ཡོདཔ་ད་ དེ་ཡང་ བརྒྱུད་འཕྲིན་མཐུན་རྐྱེན་གྱི་ཉེ་འདབས་ལུ་ཨིན་མས། འོས་འབབ་ཅན་གྱི་ས་ཁོངས་ཚུ་ ཨེ་ཀར་རེ་ལུ་ ཡུ་ཨེས་དྲོ་ལར་༢༠༠༠༠ གནས་དོ་ཡོད་པའི་ ཊེག་སས་གྲོང་གསེབ་ནང་ལུ་ ཁག་ཆེཝ་ཉུང་སུ་ཅིག་ཡོདཔ་ཨིན།
དྲོད་ཚད་ཀྱི་ཁེ་ཕན།
ཕོལོ་གློག་རྫས་ཚུ་ དྲོད་བཏགས་དང་བསིལ་དྲོད་ལམ་ལུགས་མེད་པར་ -༡༠ ལས་༦༠ ཚུན་ མཐའ་འཁོར་དྲོད་ཚད་ནང་ ལཱ་འབདཝ་ཨིན། (ESS, 2021). ལི་ཐི་ཡམ་ཨའོན་འདི་ གནམ་གཤིས་ཚད་འཛིན་འབད་དགོཔ་ཨིནམ་དང་ འདི་ཡང་ ཨེཆ་ཝི་ཨེ་སི་གི་ཟད་འགྲོ་ཚུ་ ཀེ་ཝ་ཆུ་ཚོད་རེ་ལུ་ ཡུ་ཨེས་དྲོ་ལར་༥༠ལས་༡༠༠གི་བར་ན་ ཁ་སྐོང་བཀོད་དེ་ ཚ་དྲོད་འཛིན་སྐྱོང་གི་དོན་ལུ་ གསོག་འཇོག་འབད་དེ་ཡོད་པའི་ ནུས་ཤུགས་བརྒྱ་ཆ་༣ལས་༥གི་བར་ན་ ཟད་འགྲོ་བཏང་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། Arizona བཟུམ་གྱི་གནམ་གཤིས་ཚ་དྲོད་དང་ ཡང་ན་ Minnesota བཟུམ་གྱི་བསིལ་དྲོད་ཅན་གྱི་ལུང་ཕྱོགས་ནང་ལུ་ འ་ནི་ལག་ལེན་གྱི་ཁེ་ཕན་འདི་ ལོ་ངོ་བཅུ་ཕྲག་ལས་བཅད་དེ་ ཡར་སེང་འགྱོ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན།
བསྡམས་པའི་རླུང་: བརྗེད་ཟིན་པའི་མི་རྒོད།
དྲག་ཤོས།:10+ ཆུ་ཚོད་གསོག་འཇོག འོས་འཚམ་གྱི་ས་ཁམས་རིག་པ་ཡོད་པའི་ས་ཁོངས། མཐུན་རྐྱེན་-ཚད་གཞི་གཞི་བཙུགས་100མེ་ག་ཝཊ་ལས་བརྒལ་བ།
ཡུ་ཨེས་ཨེ་ལུ་ བསྡམ་བཞག་རླུང་ནུས་ཤུགས་གསོག་འཇོག་འབད་སའི་ མཐུན་རྐྱེན་གཉིས་རྐྱངམ་ཅིག་ ལག་ལེན་འཐབ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། ཁོང་གི་དཀོན་དྲགས་འདི་གིས་ དམིགས་བསལ་གྱི་སྐབས་དོན་ནང་ལུ་ གལ་གནད་ཅན་གྱི་འོས་འབབ་ཚུ་ སྦ་བཞགཔ་ཨིན།
CAES གིས་ དགོས་མཁོ་ཉུང་བའི་དུས་ཚོད་ལུ་ ས་འོག་གི་བྱག་ཕུག་ནང་ལུ་ རླུང་འདི་ བསྡམ་བཞག་སྟེ་ གློག་མེ་འདི་ མཐོ་ཚད་མཐོ་ཤོས་ཀྱི་སྐབས་ལུ་ གློག་མེ་བཏོན་ནི་གི་དོན་ལས་ འཕྲུལ་འཁོར་བརྒྱུད་དེ་ བཏོན་བཏངམ་ཨིན། Alabama གི་མཐུན་རྐྱེན་འདི་གིས་ རང་བཞིན་རླངས་རླུང་འདི་ ལོག་སྟེ་དྲོད་བཏགས་ནི་གི་དོན་ལས་ལག་ལེན་འཐབ་པའི་སྐབས་ལུ་ འཇོན་ཐངས་བརྒྱ་ཆ་༥༤དེ་ཅིག་གི་ཐོག་ལས་ གྲུབ་ཚུགསཔ་ཨིན། གོང་འཕེལ་ཅན་གྱི་ adiabatic CAES བཟོ་བཀོད་ཚུ་གིས་ འགྱུར་རྡོ་སྣུམ་རླངས་ཀྱི་ རྒྱུ་རྐྱེན་མེད་པར་ ཇོན་ཐངས་བརྒྱ་ཆ་༧༠ གི་ཁས་བླངས་འབད་ཡོདཔ་ཨིན་རུང་ ཡུ་ཨེསི་ལུ་ ད་ལྟོ་ཡང་ ཚོང་འབྲེལ་གྱི་ཚད་གཞི་ལུ་ མ་ལྷོདཔ་ཨིན།
འཕྲུལ་རིག་འདི་ལུ་ དམིགས་བསལ་གྱི་ས་ཁམས་རིག་པ་- སྤྱིར་བཏང་ལུ་ ཚྭ་གི་བྱག་ཕུག་དང་ ཡང་ན་ གནོན་ཤུགས་བཟུང་ཚུགས་པའི་ རང་བཞིན་རླངས་རླུང་གི་ས་སྒོ་ཚུ་དགོཔ་ཨིན། འདི་གིས་ ས་འོག་ལུ་འོས་འབབ་ཡོད་པའི་ལུང་ཕྱོགས་ཚུ་ནང་ བཀྲམ་སྤེལ་འབད་ནི་ལུ་ ཚད་འཛིན་འབདཝ་ཨིན། ས་ཁམས་རིག་པ་གིས་ མཉམ་འབྲེལ་འབད་ས་ལུ་ CAES གིས་ ཆུ་ཚོད་མང་རབ་ཀྱི་ གསོག་འཇོག་འབད་སའི་ ཆུ་བཏོན་མི་དང་ དོ་འགྲན་འབད་ཚུགས་པའི་ ཟད་འགྲོ་ཚུ་ བྱིནམ་ཨིན།
ཡར་རྒྱས་འགྱོ་བའི་འཕྲུལ་རིག: ཤུལ་མའི་མི་རབས།
བལྟ་དགོཔ་འདུག:འཐེན་ཤུགས་གསོག་འཇོག, ཁུ་བའི་རླུང་།, ལྕགས་-རླུང་, བརྟན་པོ་-གནས་སྟངས་ཀྱི་གློག་རྫས།
འཕྲུལ་རིག་ལེ་ཤ་ཅིག་གིས་ ཤུལ་མའི་ལོ་ངོ་༥{{༢}}༡༠གི་ནང་འཁོད་ལུ་ མཐུན་རྐྱེན་གསོག་འཇོག་དཔལ་འབྱོར་འདི་ ལོག་སྟེ་བཟོ་ནི་གི་ཁས་བླངས་འབདཝ་ཨིན། ཕོརམ་ནུས་ཤུགས་ལས་ ལྕགས་{{༥}}རླུང་འཕྲུལ་ལྟོ་ཚུ་གིས་ བཟོ་བསྐྲུན་གྱི་ཚད་འཇལ་ཚུགས་པ་ཅིན་ ཆུ་ཚོད་༡༠༠{{༧}}གི་དུས་ཡུན་ལུ་ ཟད་འགྲོ་ $༢༠/ཀེ་ཝ་ཨེཆ་{{༩}}དེ་ཅིག་གི་ཐོག་ལས་ ཐོབ་བརྗོད་བཀོད་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། གློག་རྫས་ཚུ་གིས་ ལི་ཐི་ཡམ་ཨའོན་གྱི་ ནུས་ཤུགས་མཐུག་ཚད་ ༢-༣x བྱིན་དོ་ཡོད་རུང་ ད་ལྟོའི་བཟོ་བསྐྲུན་གྱི་ཟད་འགྲོ་ཚུ་ ཀེ་ཝ་ཆུ་ཚོད་རེ་ལུ་ ཌོ་ལར་༡༥༠༠ ལས་བརྒལ་ཏེ་ཡོདཔ་ཨིན་པས།
ནུས་ཤུགས་བང་མཛོད་ཀྱི་འཐེན་ཤུགས་གསོག་འཇོག་-གིས་ རྒྱ་ནག་ལུ་ མེ་ག་ཝཊ་༢༥/མེ་ག་ཝཊ་༡༠༠ གི་ལམ་ལུགས་ཅིག་ འགོ་བཙུགས་ཡོདཔ་ཨིན། བསམ་གཞི་འདི་གིས་ བཀྲམ་སྤེལ་གྱི་ཐོ་ཕོག་མ་ཚུགས་པའི་ ཅ་ཆས་ཚུ་ལག་ལེན་འཐབ་པའི་སྐབས་ འཕྲུལ་ལྟོ་བཟུམ་སྦེ་ ནུས་ཤུགས་དང་ ལྕོགས་གྲུབ་ཚུ་ བཏོན་བཏངམ་ཨིན། ཧེ་མའི་དཔལ་འབྱོར་གྱིས་ ནུས་ཤུགས་ཀྱི་ནུས་ཤུགས་ལུ་ ཀེ་ཝ་ཆུ་ཚོད་རེ་ལུ་ དྲོ་ལར་༢༥༠ དེ་ཅིག་གནས་དགོཔ་སྦེ་ བསམ་འཆར་བཀོད་ཡོདཔ་ཨིན་རུང་ ནུས་ཤུགས་བསྒྱུར་བཅོས་འབད་ནི་གི་ཅ་ཆས་ཚུ་ ད་ལྟོ་ཡང་ ཀེ་ཝ་ཆུ་ཚོད་རེ་ལུ་ དྲོ་ལར་༡༠༠༠ དེ་ཅིག་གནས་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་མས།
ཁུ་བ་རླུང་ནུས་ཤུགས་གསོག་འཇོག་ (LAES) འདི་ རླུང་འདི་ ཆུ་ཚོད་མཐོ་ཤོས་ཀྱི་སྐབས་ལུ་ ཁུ་བ་བཟོ་སྟེ་ ལཱ་འབདཝ་ཨིན། ཡུ་ཀེ་ལུ་ ༥༠ མེ་ག་ཝ་/༢༥༠ མེ་ག་ཝ་ཆུ་ཚོད་ཀྱི་ མཐུན་རྐྱེན་ཅིག་གིས་ ༥༠{{༥}}༦༠% སྐོར་འགྲུལ་གྱི་ ཇོན་ཐངས་སྟོན་ཡོདཔ་ཨིན། འཕྲུལ་རིག་འདི་ ག་ཏེ་ཡང་ལཱ་འབད་ཚུགསཔ་མ་ཚད་ མར་ཕབ་མི་འགྱོ་དོ་ཡོདཔ་མ་ཚད་ བློ་གཏད་ཅན་གྱི་བཟོ་གྲྭའི་ཅ་ཆས་ཚུ་ཡང་ ལག་ལེན་འཐབ་ཨིན། ཚོང་འབྲེལ་གྱི་འཚོ་ཐབས་འདི་ ཕྱགས་སྙིགས་དྲོད་ཚད་ལོག་ཐོབ་ཐོག་ལས་ ཇོན་ཐངས་འདི་ བརྒྱ་ཆ་༧༠ལུ་ལྷོད་ཚུགས་ག་མི་ཚུགས་ག་ལུ་རག་ལསཔ་ཨིན།
བཀོལ་སྤྱོད་ཚད་གཞི་འོས་འཚམ་གྱི་ནུས་ཤུགས་གསོག་འཇོག་འཕྲུལ་རིག་འདེམས་ཐབས།
གསོག་འཇོག་དུས་ཡུན་གྲུ་གསུམ་གྱིས་ ཐག་བཅད་འགྲུལ་ལམ་གསལ་ཏོག་ཏོ་ཅིག་ བསམ་འཆར་བཀོདཔ་ཨིན།
ཆུ་ཚོད་༢-༤ གི་ཞུ་ཡིག་ཚུ་གི་དོན་ལུ་:ལི་ཐི་ཡམ་-ཨའི་འོན་གྱིས་མགྱོགས་ཚད་དང་བསྒྱུར་བཅོས་ དེ་ལས་ ཟད་འགྲོ་མར་ཕབ་འབད་ནི་ལུ་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་ཨིན། ༢༠༢༤ ལུ་ ཊེག་སས་གིས་ ཇི་ཝ་༤.༢ ཁ་སྐོང་བཀོད་ཡོདཔ་ད་ སྤྱི་ལོ་༢༠༢༥ ལུ་ གཞན་མི་ {{༤}} ཇི་ཝ་ འཆར་གཞི་བརྩམ་ཡོདཔ་ཨིན།
ཆུ་ཚོད་ ༦-༡༢ གི་ཞུ་ཡིག་ཚུ་གི་དོན་ལུ་:གདམ་ཁ་འདི་ཁྱོད་ཀྱི་དམིགས་བསལ་གྱི་བཀག་ཆ་ཚུ་ལུ་རག་ལསཔ་ཨིན། བཀྲམ་སྤེལ་གྱི་མགྱོགས་ཚད་འདི་གལ་ཅན་དང་ ཁྱོད་ལུ་ས་ཆ་ཡོད་པ་ཅིན་ ལི་ཐི་ཡམ་-ཨའོན་འདི་ད་ལྟོ་ཡང་ལཱ་འབདཝ་ཨིན་-ཁྱོད་ཀྱིས་ཀེ་ཝ་ཆུ་ཚོད་རེ་ལུ་མངམ་སྤྲོད་དགོཔ་ཨིན། ཁྱོད་ལུ་འོས་འབབ་ཅན་གྱི་ས་ཆའི་གནས་སྟངས་དང་ 10+ ལོ་གོང་འཕེལ་གྱི་དུས་ཚོད་ཡོད་པ་ཅིན་ ཆུ་བཏོན་མི་འདི་གིས་ དཔལ་འབྱོར་ལེགས་ཤོམ་བྱིནམ་ཨིན། འཕྲུལ་ལྟོ་ཚུ་གིས་ བར་མཚམས་ལུ་ འཚོ་བའི་དུས་ཡུན་མཐོ་དྲགས་སྦེ་ ཟད་འགྲོ་འོས་འབབ་ཅན་སྦེ་ བྱིནམ་ཨིན།
12+ ཆུ་ཚོད་ལག་ལེན་གྱི་དོན་ལུ་:ས་ཆའི་གནས་སྟངས་ཀྱིས་ གནང་བ་བྱིན་ས་ལུ་ ཆུ་བཏོན་མི་འདི་གིས་ དབང་ཤུགས་ཆེཝ་ཨིན། འཕྲུལ་ལྟོ་ཚུ་གིས་ ལཱ་འབད་མ་ཚུགས་ས་ལུ་ ལཱ་འབདཝ་ཨིནམ་དང་ དམིགས་བསལ་གྱིས་ དུས་ཚོད་ཀྱི་ བསག་བཞག་ས་ལུ་ གཏིང་ཟབ་པའི་ བཏོན་གཏང་ནི་གི་འཁོར་རིམ་སྟོང་ཕྲག་ལས་བཅད་དེ་ རེ་བ་བསྐྱེདཔ་ཨིན། ལྕགས་-རླུང་དང་འཐེན་ཤུགས་གསོག་འཇོག་འདི་ ཁས་བླངས་འབད་ཡོད་པའི་འགྲོ་སོང་ནང་ ཚོང་འབྲེལ་གྱི་ཚད་གཞི་ལུ་ལྷོད་པ་ཅིན་ འོས་འབབ་ཅན་གྱི་རྩེདམོ་-བསྒྱུར་བཅོས་འབད་མི་སྦེ་བལྟ།
སྣ་མང་-ཉིནམ་གསོག་འཇོག་དགོ་པའི་ལས་འགུལ་ཚུའི་དོན་ལུ:ད་རེས་ནངས་པར་ དཔལ་འབྱོར་གྱི་ཐད་ཁར་ འཕྲུལ་རིག་ག་ནི་ཡང་ བཀྲམ་སྤེལ་འབད་དེ་མེདཔ་ཨིན། ཆུ་རླུང་དང་ བཅོས་མའི་མེ་ཏེན་གྱིས་ ཁས་བླངས་སྟོན་ཡོདཔ་ཨིན་རུང་ ནུས་ཤུགས་{{༡}}ལས་{{༢}}ནུས་ཤུགས་ལག་ལེན་གྱི་ འགྲེམ་སྟོན་གྱི་གོ་རིམ་ནང་རང་ ལུས་ཡོདཔ་ཨིན། གིརིཌ་ཚུ་ ༨༠%+ བསྐྱར་གསོ་འབད་བཏུབ་པའི་ བཙུགས་ཚད་ལུ་ལྷོད་པའི་སྐབས་ ནཱ་ལུ་ གསར་གཏོད་ཀྱི་རེ་བ་བསྐྱེད།
Real-འཛམ་གླིང་ལག་བསྟར་སློབ་ཚན།
ཀ་ལི་ཕོར་ནི་ཡ་དང་ ཊེག་སས་-གིས་ སྤྱི་ལོ་༢༠༢༤ ལུ་ ཡུ་ཨེསི་གསོག་འཇོག་གསརཔ་གི་བརྒྱ་ཆ་༦༡ རྩིས་ཁྲ་བཟོ་སྟེ་ ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་སློབ་ཚན་ཚུ་ བྱིནམ་ཨིན། ཀ་ལི་ཕོར་ནི་ཡ་གིས་ འཕྲུལ་ལྟོ་ཚུ་ ངོ་མ་རང་ བསྐྱར་གསོ་འབད་བཏུབ་པའི་ མཉམ་འབྲེལ་དང་ ས་གནས་ཀྱི་ལྕོགས་གྲུབ་དགོས་མཁོ་ཚུ་གི་དོན་ལས་ བཀྲམ་སྤེལ་འབད་ཡོདཔ་དང་ འཕྲལ་འཕྲལ་སྐབས་ ཉི་མའི་ཞིང་ལཱ་ཚུ་དང་གཅིག་ཁར་ ཆ་སྒྲིག་འབད་ཡོདཔ་ཨིན། ཁྲིམས་ལུགས་ནང་ ཨ་ལི་སོ་ཀེན་ཡོན་རླངས་རྫས་མཐུན་རྐྱེན་གྱི་དཀའ་ངལ་བྱུང་པའི་ཤུལ་ལས་ གསོག་འཇོག་འབད་དགོ་པའི་ ཇི་ཝ་༡.༣ དགོཔ་ཨིན་པས། ལས་འགུལ་ཚུ་ གོང་ཚད་མ་འདྲཝ་སྦེ་ ཁྱབ་སྤེལ་མེད་པར་ བཏོན་བཏང་ཡོདཔ་ད་ དེ་ཡང་ སྲིད་བྱུས་འདི་གིས་ ཚོང་འབྲེལ་བཟོ་ཡོདཔ་ལས་ཨིན་མས།
ཊེག་སས་ཀྱིས་ལམ་སོ་སོ་ཅིག་བླངས་ནུག། བཀའ་རྒྱ་མེད་ ལྕོགས་གྲུབ་ཀྱི་གླ་ཆ་མེད། འཕྲུལ་ལྟོ་ཚུ་ ནུས་ཤུགས་ཀྱི་ བར་འདུམ་དང་ ལྷན་ཐབས་ཀྱི་ཞབས་ཏོག་ཚོང་འབྲེལ་ཚུ་བརྒྱུད་དེ་ མཐར་འཁྱོལ་བྱུང་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། འདི་གིས་ ཊེག་སས་ལམ་ལུགས་ཚུ་ ཉིན་བསྟར་གྱི་གོང་ཚད་འཁོར་རིམ་གྱི་དོན་ལུ་ ཡར་དྲག་བཏང་མི་ ཆུ་ཚོད་༢{{༨}}༤ གི་དུས་ཡུན་ལུ་ ག་ཅི་འབད་ གཡོ་སྒྱུ་འབདཝ་ཨིན་ན་ འགྲེལ་བཤད་རྐྱབ་ཨིན། སྤྱི་ལོ་༢༠༢༡ སྤྱི་ཟླ་༢ པའི་ནང་ གནམ་བྱཱར་གྱི་ རླུང་འཚུབ་ཀྱི་སྐབས་ ཨི་ཨར་ཀོཊ་གློག་རིག་གིས་ གོང་ཚད་ཚུ་ དྲོ་ལར་༩,༠༠༠/མེ་ག་ཝ་ཆུ་ཚོད་ལུ་ ཡར་སེང་འགྱོ་བའི་སྐབས་ འཕྲུལ་ལྟོ་བཀོལ་སྤྱོད་འབད་མི་ཚུ་གིས་ ཉིནམ་གཅིག་གི་ནང་ འོང་འབབ་ཟླཝ་ལས་བཅད་དེ་ ཐོབ་ཡོདཔ་ཨིན་རུང་ ཉིནམ་མང་རབ་ཅིག་གི་ ལས་རིམ་ཚུ་ལུ་ གདོང་ལེན་འབད་བའི་སྐབས་ དུས་ཡུན་ཚད་འཛིན་ཚུ་ཡང་ གསལ་སྟོན་འབད་ནུག།
སྤྱི་ལོ་༢༠༢༤ ལུ་ ནིའུ་མེག་སི་ཀོ་དང་ ཨོ་རི་གཱོན་གྱིས་ ༼མེ་ག་ཝཊ་༤༠༠ དང་ མེ་ག་ཝཊ་༢༩༢༽ བཀྲམ་སྤེལ་འབད་མི་འདི་གིས་ སྔར་སྲོལ་གྱི་ཚོང་འབྲེལ་ལས་ལྷག་སྟེ་ གསོག་འཇོག་རྒྱ་སྐྱེད་འགྱོ་དོ་ཡོདཔ་སྦེ་ གསལ་སྟོན་འབདཝ་ཨིན། ལས་འགུལ་འདི་ཚུ་གིས་ བརྒྱུད་འཕྲིན་-བཀག་ཆ་ཡོད་པའི་ བསྐྱར་གསོ་འབད་བཏུབ་པའི་ས་ཁོངས་ཚུ་ལུ་རྒྱབ་སྐྱོར་འབདཝ་ཨིནམ་དང་ འདི་ཡང་ ནུས་ཤུགས་བཏོན་སའི་ས་ཁོངས་ཚུ་ནང་ གསོག་འཇོག་འབད་དེ་ དགོས་མཁོའི་དུས་ཚོད་ལུ་ བཏོན་བཏང་སྟེ་ "བརྡ་དོན་བརྒྱུད་སྤེལ་" ཅིག་སྦེ་ ཕན་ནུས་ཅན་སྦེ་ལཱ་འབདཝ་ཨིན། འ་ནི་ལག་ལེན་གྱི་གནད་དོན་འདི་ Wyoming གི་རླུང་ལམ་བཟུམ་གྱི་ཐོན་ཁུངས་མཐོ་བའི་ས་ཁོངས་ནང་ལུ་ བསྐྱར་གསོ་འབད་བཏུབ་པའི་མི་རབས་ཚུ་ གཙོ་བོར་བསྟེན་པའི་བསྒང་ལས་ རྒྱ་སྐྱེད་འགྱོ་འོང་།
འགྲོ་སོང་འཕེལ་འགྱུར་གྱི་ལམ་ཕྱོགས།
འཕྲུལ་ལྟོ་གསོག་འཇོག་གི་འགྲོ་སོང་འདི་ Q2 2023 ལས་ Q2 2024 རྐྱངམ་ཅིག་ལུ་ ༣༤% མར་ཕབ་སོང་ནུག (Wood Mackenzie, 2024). NREL གི་ལོ་བསྟར་འཕྲུལ་རིག་གཞི་རྟེན་ལས་འགུལ་ཚུ་ འཕྲོ་མཐུད་དེ་རང་ མར་ཕབ་འགྱོ་དོ་ཡོདཔ་ད་ སྤྱི་ལོ་༢༠༣༥ ལུ་ རྙིང་མའི་གནས་སྟངས་ནང་ བརྒྱ་ཆ་༡༨ དང་ ཡར་རྒྱས་ཅན་གྱི་གནས་སྟངས་ནང་ བརྒྱ་ཆ་༥༢ ཨིན་པས། འ་ནི་དམིགས་ཚད་ཚུ་གིས་ ལི་ཐི་ཡམ་-གློག་རྡུལ་འདི་ དབང་ཤུགས་ཅན་སྦེ་ར་ཡོདཔ་སྦེ་ མནོ་བསམ་བཏང་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་རུང་ ཁོང་གིས་ སོ་དྲི་ཡམ་-གློག་རྡུལ་ཡང་ན་ བརྟན་པོ་-གནས་སྟངས་ཀྱི་གློག་རྫས་ཚུ་ ཚོང་འབྲེལ་གྱི་དོན་ལས་ ལྷོད་ནི་ཨིནམ་སྦེ་ ཚོད་དཔག་མ་འབད་བས།
འཕྲུལ་རིག་འདི་ རྒས་ཤོས་ཅིག་ཨིནམ་ལས་ ལོ་ངོ་བཅུ་ཕྲག་ལས་བཅད་དེ་ ཆུ་གཡུར་གྱི་གོང་ཚད་འདི་ བརྟན་ཏོག་ཏོ་སྦེ་རང་ ལུས་ཡོདཔ་ཨིན། འདི་ཡང་ སྤྱི་ལོ་༢༠༡༠ལས་༢༠༢༣གི་བར་ན་ འཕྲུལ་ལྟོ་གི་ཟད་འགྲོ་བརྒྱ་ཆ་༩༠དེ་ཅིག་ མར་ཕབ་འགྱོ་ནི་གི་རེ་བ་མེདཔ་ཨིན་མས།
འཕྲུལ་ལྟོ་གི་འགྲོ་སོང་ཚུ་ ཆུ་བཏོན་མི་ལས་ འཕྲུལ་ལྟོ་གི་འགྲོས་ཚུ་དང་གཅིག་ཁར་ མཐུན་སྒྲིག་སྦེ་ བརྟག་ཞིབ་འབདཝ་ཨིན། བཟོ་བསྐྲུན་གྱི་འབོར་ཚད་ཡར་སེང་འགྱོ་སྟེ་ བཀྲམ་སྤེལ་གྱི་རིམ་པ་ རྒས་ཤོས་འགྱོ་བའི་བསྒང་ལས་ ཤུལ་མའི་ལོ་ངོ་བཅུ་ཕྲག་ནང་ ཟད་འགྲོ་བརྒྱ་ཆ་༣༠{{༢}}༤༠མར་ཕབ་འབད་ནི་གི་རེ་བ་བསྐྱེད་དེ་ དུས་ཡུན་ཆུ་ཚོད་༦ ལས་ལྷག་སྟེ་ ལི་ཐི་ཡམ་ཨའོན་དང་གཅིག་ཁར་ དོ་འགྲན་འབད་ཚུགསཔ་སྦེ་བཟོ་ཚུགས།
༢༠༢༥ ལོའི་གནས་སྡུད་ཀྱིས་ མཐུན་རྐྱེན་ཚད་གཞི་ནུས་ཤུགས་གསོག་འཇོག་གི་སྐོར་ལས་ ག་ཅི་སྟོནམ་སྨོ?
ཡུ་ཨེས་ཀྱིས་ སྤྱི་ལོ་༢༠༢༥ ལུ་ མཐུན་རྐྱེན་{{༣}}ཚད་གཞི་གི་འཕྲུལ་ལྟོ་གསོག་འཇོག་འབད་ནི་གི་ ཇི་ཝ་༡༨.༢ ཁ་སྐོང་འབད་ནི་གི་རེ་བ་བསྐྱེདཔ་ཨིན། འ་ནི་ཡར་འཕར་གྱི་ཚད་གཞི་འདི་ སྤྱི་ལོ་༢༠༡༨{{༩}}༢༠༢༠ ལས་ ཉི་མའི་པི་ཝི་གི་རྒྱ་སྐྱེད་གུག་ཀྱོག་དང་མཐུན་སྒྲིག་ཡོདཔ་ལས་ གསོག་འཇོག་འདི་ ཧོ་ཀི་སི་ཊིག་ཡར་འཕར་གྱི་གནས་རིམ་ནང་འཛུལ་ཡོདཔ་སྦེ་ བསམ་འཆར་བཀོད་ནུག།
ཁྲོམ་ར་འདི་ འགྲོས་གསུམ་གྱིས་ བསྐྱར་བཟོ་འབད་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། དང་པ་ ལས་འགུལ་གྱི་ཚད་གཞི་འདི་ གནམ་མེད་ས་མེད་ཡར་སེང་འགྱོ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། སྤྱི་ལོ་༢༠༢༤ ལུ་ སྤྱིར་སྙོམས་ལུ་ འཕྲུལ་ལྟོ་གསོག་འཇོག་མཐུན་རྐྱེན་གསརཔ་ མེ་ག་ཝཊ་༨༧ ཐོན་ཡོདཔ་ད་ སྤྱི་ལོ་༢༠༢༢ ལུ་ མེ་ག་ཝཊ་༤༡ ལས་ ཡར་སེང་སོང་ཡོདཔ་ཨིན་པས། གསུམ་པ་ དུས་ཡུན་འདི་ འགོར་ལས་སྦེ་ཡར་སེང་འགྱོ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན།-ཆུ་ཚོད་༤-༦ གི་ལམ་ལུགས་ཀྱི་བགོ་བཤའ་འདི་ སྤྱི་ལོ་༢༠༢༢ ལུ་ བརྒྱ་ཆ་༡༢ ལས་ སྤྱི་ལོ་༢༠༢༤ ལུ་ བརྒྱ་ཆ་༢༣ ལུ་ཡར་སེང་སོང་ཡོདཔ་ཨིན།
གོང་ཚད་མར་ཕབ་བཅའ་ཁྲིམས་ཀྱི་མཐའ་འཁོར་གྱི་སྲིད་བྱུས་གཏན་གཏན་མེད་པས་ Wood Mackenzie གི་ལོ་ལྔ་-གི་སྔོན་དཔག་མཐོ་དམའ་གཉིས་ཀྱི་བར་ན་ GW 27 གི་ཁྱད་པར་བཟོཝ་ཨིན། གལ་སྲིད་ རང་དབང་ཅན་གྱི་གསོག་འཇོག་དོན་ལུ་ མ་རྩ་བཙུགས་ནིའི་ཁྲལ་གྱི་བུ་ལོན་བརྒྱ་ཆ་༣༠ དེ་ཅིག་ ལུས་སོང་པ་ཅིན་ སྤྱི་ལོ་༢༠༢༥-༢༠༢༩ ཚུན་ ཇི་ཝ་༨༡ བཙུགས་ནི་གི་རེ་བ་བསྐྱེདཔ་ཨིན་པས། གལ་ཏེ་རྩ་མེད་བཏང་ན་ ༥༤ GW རེ་བ་བསྐྱེད། གང་རུང་གིས་ ད་རེས་ནངས་པའི་ ཇི་ཝ་༢༦ བཙུགས་ཡོད་པའི་གཞི་རྟེན་ལས་ ཡར་འཕར་སྦོམ་སྦེ་ར་ ངོས་འཛིན་འབདཝ་ཨིན།
འོག་ཐིག།
ལག་ལེན་ཆ་མཉམ་ནང་ འཕྲུལ་རིག་གཅིག་གིས་ རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་མི་ཚུགས། ལི་ཐི་ཡམ་{{༡}}ཨའོན་གྱིས་ མགྱོགས་ཚད་ཀྱི་གནད་དོན་དང་ ཟད་འགྲོ་འཕྲོ་མཐུད་དེ་རང་ མར་ཕབ་འགྱོ་སའི་ ཆུ་ཚོད་༢{{༤}}༦ གི་ལག་ལེན་ཚུ་ དབང་ཤུགས་འབདཝ་ཨིན། ས་ཆའི་གནས་སྟངས་འོས་འབབ་ཡོད་ས་ལུ་ དུས་ཡུན་རིངམོ་སྦེ་ གསོག་འཇོག་འབད་ནི་གི་དོན་ལུ་ ཆུ་བཏོན་མི་འདི་ ཕམ་མ་ཚུགསཔ་སྦེ་ལུསཔ་ཨིན། འཕྲུལ་ལྟོ་ཚུ་གིས་ ཆུ་ཚོད་༦ལས་༡༢གི་བར་ན་ འཁོར་ལོའི་མི་ཚེ་དང་ཉེན་སྲུང་འདི་ ནུས་ཤུགས་ཀྱི་མཐུག་ཚད་ཀྱི་ཚ་གྱང་ལས་ ལྗིད་ཆེཝ་སྦེ་ཡོདཔ་ཨིན།
འཛོལ་བ་ངོ་མ་འདི་ དགོས་མཁོ་ཚུ་ ངེས་ཚིག་མ་བཀོད་པའི་ཧེ་མ་ འཕྲུལ་རིག་གདམ་ཁ་རྐྱབ་ནི་འདི་ཨིན། ཁྱོད་ཀྱི་གིརིཌ་གདོང་ལེན་དང་གཅིག་ཁར་འགོ་བཙུགས། ཁྱོད་ཀྱིས་ཉིན་བསྟར་གྱི་ཉི་མའི་བྱ་གུག་གུག་གུགཔ་ཚུ་འཛིན་སྐྱོང་འཐབ་དོ་ག? ཉིནམ་སྣ་མང་-གྱི་ལཱལསི་བརྒྱུད་དེ་རླུང་ཐོན་སྐྱེད་རྒྱབ་སྐྱོར་འབད་དོ་ག? སྤྱིར་བཏང་བཀོལ་སྤྱོད་ཀྱི་སྐབས་ལུ་ བསྐྱར་འབྱུང་ཁྲིམས་ལུགས་བྱིན་ནི་ཨིན་ན? དྲི་བ་རེ་རེ་གིས་ འཕྲུལ་རིག་སོ་སོ་ཚུ་ལུ་ བརྡ་སྟོནམ་ཨིན།
མཐུན་རྐྱེན་གསོག་འཇོག་ཚོང་ཁང་འདི་ "འཕྲུལ་ལྟོ་དང་གཞན་ག་ར་" གི་རྩོད་བསྡུར་ལས་ལྷག་སྟེ་ རྒས་ཤོས་འགྱོ་སྟེ་ཡོདཔ་ཨིན། ད་རེས་ བཀོལ་སྤྱོད་པ་ཚུ་གིས་ མ་རྩ་གཞི་བཙུགས་ཀྱི་ ཡིག་ཆ་བཟུམ་གྱི་ འཕྲུལ་རིག་ལེ་ཤ་ཅིག་ སླ་བསྲེ་རྐྱབ་སྟེ་ ག་སྟེ་ལུ་ ཁྱད་དུ་འཕགས་པ་ཡོདཔ་ཨིན་ན་ ལག་ལེན་འཐབ་ཨིན། ཤུལ་མའི་ལོ་ངོ་བཅུ་ཕྲག་ནང་ དུས་ཡུན་རིངམོ་-གསོག་འཇོག་འཕྲུལ་རིག་ཚུ་ ཚོང་འབྲེལ་འཐབ་པའི་སྐབས་ འ་ནི་སྣ་མང་འདི་ མགྱོགས་དྲགས་འགྱོ་ནི་གི་རེ་བ་བསྐྱེདཔ་ཨིན།
ད་རེས་ གྲོས་ཐག་བཅད་མི་ཚུ་གི་དོན་ལུ་ དུས་ཡུན་ཐུང་ཀུ་དང་ མགྱོགས་དྲགས་སྦེ་ བཀྲམ་སྤེལ་འབད་ནི་གི་དོན་ལུ་ ལི་ཐི་ཡམ་-ཨའོན་དང་ ས་ཆའི་གནས་སྟངས་ཀྱིས་ དུས་ཡུན་རིངམོ་གི་དོན་ལུ་ ཆུ་བཏོན་ནི་དང་ ཡར་རྒྱས་འགྱོ་བའི་བསྒང་ཡོད་མི་ ས་ཁོངས་བར་མའི་དོན་ལུ་ འཕྲུལ་ལྟོ་ཚུ་ བཏང་ནི་ཚུ་ཨིན། ཡར་རྒྱས་འགྱོ་བའི་བསྒང་ཡོད་མི་འཕྲུལ་རིག་ཚུ་བལྟ་རུང་ ཁྱོད་རའི་གིརིཌ་བློ་གཏད་འདི་ བདེན་ཁུངས་མེད་པའི་ལམ་ལུགས་ཚུ་ལུ་ མ་བཙུགས། གསོག་འཇོག་གླིང་སྒྱུར་འདི་ འཕྲུལ་རིག་ག་གིས་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་མི་གི་སྐོར་ལས་མེན།
ཡང་ཡང་དྲི་བའི་དྲི་བ།
དུས་ཡུན་རིང-གསོག་འཇོག་གི་དོན་ལུ་ ལི་ཐི་ཡམ་-གློག་རྫས་ཚུ་ ག་ཅི་འབད་ལག་ལེན་འཐབ་མི་བཏུབ་སྨོ?
རྫས་ཁམས་རིག་པ་གིས་ དབང་ཚད་དང་ལྕོགས་གྲུབ་ཚུ་ དུས་ཡུན་རྒྱ་སྐྱེད་བཏང་མི་འདི་ དཔལ་འབྱོར་གྱི་ཐད་ཁར་ འཇོན་ཐངས་མེདཔ་སྦེ་བཟོཝ་ཨིན། ཁྱོད་ཀྱིས་ གསོག་འཇོག་དུས་ཡུན་ཆུ་ཚོད་༢ ལས་༨ ཚུན་ཡར་སེང་འབད་བའི་སྐབས་ ཁྱོད་ཀྱིས་ ནུས་ཤུགས་བསྒྱུར་བཅོས་འཕྲུལ་ཆས་འདི་ཡང་ ཚད་ལྡན་སྦེ་ཡར་སེང་འབད་དགོཔ་ཨིན། འདི་གིས་ ཆུ་ཚོད་༤ གི་ལམ་ལུགས་ལུ་ ཆུ་ཚོད་༢ གི་ལམ་ལུགས་ལས་ ལྡབ་གཉིས་འགྱོ་མི་བཏུབ་ཟེར་བའི་དོན་དག་ཨིན། འདི་ཡང་ ཁྱོད་ཀྱིས་ གློག་རྫས་སྦོམ་དང་ ནུས་ཤུགས་ཆེ་བའི་ ཅ་ཆས་གཉིས་ཆ་ར་ལུ་ ཏི་རུ་སྤྲོད་མི་ལུ་བརྟེན་ཏེ་ 3x བཟུམ་སྦེ་ ཟད་འགྲོ་བཏང་དགོཔ་ཨིན། ཆུ་ཚོད་༦ ལས་ལྷག་སྟེ་ འ་ནི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཚུ་ མཉམ་སྦྱོར་འབད་མི་ འཕྲུལ་རིག་ཚུ་ དཔལ་འབྱོར་གྱི་ཐད་ཁར་ མང་སུ་ཅིག་འགྱོཝ་ཨིན།
ད་ལྟོ་ཡང་ ཡུ་ཨེས་ལུ་ ཆུ་བཏོན་མི་འདི་ བཟོ་བསྐྲུན་འབད་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་ན?
གོང་འཕེལ་གྱི་ལཱ་འདི་ གནམ་མེད་ས་མེད་ མར་ཕབ་འགྱོ་སྟེ་ཡོདཔ་ལས་ འདས་པའི་ལོ་ངོ་བཅུ་ཕྲག་ནང་ ཇི་ཝ་༢ རྐྱངམ་ཅིག་ ཁ་སྐོང་བཀོད་དེ་ཡོདཔ་ཨིན། བར་ཆད་ངོ་མ་འདི་ ས་ཁམས་རིག་པའི་དགོས་མཁོ་དང་ མཐའ་འཁོར་གནས་སྟངས་ཀྱི་ཆོག་ཐམ་ (ལོ་༣{{༥}}༥) དེ་ལས་ བཟོ་བསྐྲུན་གྱི་དུས་ཚོད་ (ལོ་༣-༥) ཚུ་ཨིན། ཨིན་རུང་ བཀོག་བཞག་ཡོད་པའི་ས་གཏེར་དང་ ཡང་ན་ བཅོས་མའི་ཆུ་མཛོད་ཚུ་ལག་ལེན་འཐབ་ཏེ་ བཟོ་བཀོད་འབད་མི་འདི་གིས་ མཐའ་འཁོར་གནས་སྟངས་ཀྱི་ཚ་འགྱལ་ལེ་ཤ་ཅིག་ར་ བཀག་ཐབས་འབདཝ་ལས་ སྤྲོ་བ་གསརཔ་བསྐྱེད་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། ལས་འགུལ་ལེ་ཤ་ཅིག་ བསྡོམས་ཀྱིས་ ཇི་ཝ་༣-༤ དེ་ཅིག་ གོང་འཕེལ་གྱི་ གནས་རིམ་ནང་ ཡོདཔ་ཨིན་རུང་ སྤྱི་ལོ་༢༠༢༨-༢༠༣༠ གི་ཧེ་མ་ ཡོངས་འབྲེལ་ནང་ འོང་མི་ཚུགས།
མཐུན་རྐྱེན་ལག་ལེན་གྱི་དོན་ལུ་ ཕོལོ་འཕྲུལ་ལྟོ་ཚུ་ ལི་ཐི་ཡམ་-ཨའོན་དང་ག་བསྡུར་ག་དེ་སྦེ་འབདཝ་ཨིན་ན།
འཕྲུལ་ལྟོ་ཚུ་ གོང་ཚད་མཐོ་དྲགས་སྦེ་ གོང་ཚད་མཐོ་དྲགས་སྦེ་ བཏང་དགོཔ་ཨིན་ (ཀེ་ཝ་ཆུ་ཚོད་རེ་ལུ་ ཌོ་ལར་༥༠༠-༨༠༠ དང་ ཌོ་ལར་༤༠༠-༦༠༠) དེ་འབདཝ་ད་ ལྕོགས་གྲུབ་ཀླད་ཀོར་མར་ཕབ་འབད་དེ་ ལོ་ངོ་ {{༣}} ལས་ལྷག་སྟེ་ ཚད་མེད་འཁོར་རིམ་གྱི་ཚེ་སྲོག་བྱིནམ་ཨིན། གཏིང་ཟབ་པའི་ བཏོན་གཏང་འཁོར་རིམ་༡༠༠༠༠ ལྷགཔ་ཅིག་དང་ ཡང་ན་ དུས་ཡུན་ཆུ་ཚོད་༦ ལས་ལྷག་སྟེ་དགོ་པའི་ ལག་ལེན་ཚུ་གི་དོན་ལུ་ འཕྲུལ་ལྟོ་ཚུ་གིས་ འཕྲལ་འཕྲལ་རང་ མི་ཚེ་འཁོར་རིམ་གྱི་དཔལ་འབྱོར་ནང་ལུ་ རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། དེ་མ་ཚད་ གནམ་གཤིས་ཚད་འཛིན་མེད་པར་ དྲོད་ཚད་རྒྱ་ཆེ་བའི་ ༼-༡༠ ལས་ ༦༠ ཚུན་༽ ལཱ་འབདཝ་ལས་ གནོད་སྐྱོན་མེད་པར་ ཡོངས་རྫོགས་སྦེ་ བཏོན་བཏང་ཚུགས། ཚོང་འབྲེལ་ངོ་མ་འདི་ ནུས་ཤུགས་ཀྱི་སྟུག་ཚད་དམའ་ཤོས་ཅིག་ཨིནམ་ལས་ ནུས་ཤུགས་ཐོན་འབྲས་གཅིག་པའི་དོན་ལུ་ དངོས་གཟུགས་ཀྱི་ས་སྟོང་ ༣-༥x མང་སུ་དགོཔ་ཨིན།
མཐུན་རྐྱེན་ཅིག་གིས་ ཆུ་ཚོད་༢ དང་ ཆུ་ཚོད་༤ ཡང་ན་ ཆུ་ཚོད་༦ གི་གསོག་འཇོག་གདམ་ཁ་རྐྱབ་དགོཔ་ཨིན་ན་ ག་ཅི་གིས་ གཏན་འབེབས་བཟོཝ་ཨིན་ན།
ལན་འདི་ གིརིཌི་གདོང་ལེན་འདི་སེལ་ཐབས་ལུ་རག་ལསཔ་ཨིན། བསྐྱར་འབྱུང་ཁྲིམས་ལུགས་དང་ ཉིནམ་ནང་འཁོད་ཀྱི་ བར་འདུམ་གྱི་དོན་ལུ་ ཆུ་ཚོད་༢ གིས་ ལངམ་ཨིན། ཉིན་གུང་ཉི་འོད་ཐོན་སྐྱེད་འདི་ཕྱི་རུའི་མཐོ་ཚད་ལུ་སྤོ་བཤུད་འབད་ནིའི་དོན་ལུ་ ཆུ་ཚོད་༤ ལེགས་ཤོམ་སྦེ་ལཱ་འབདཝ་ཨིན། རླུང་ཐོན་སྐྱེད་སྒྲིང་སྒྲིང་བཟོ་ནི་དང་ ཡང་ན་ མཐོ་དྲགས་ -བསྐྱར་གསོ་འབད་བཏུབ་པའི་ གིརིཌི་ཚུ་ནང་ ནེཊ་ལོཌ་རམཔ་ཚུ་ འཛིན་སྐྱོང་འཐབ་ནིའི་དོན་ལུ་ 6+ ཆུ་ཚོད་ཚུ་ ཁག་ཆེཝ་སྦེ་འགྱུརཝ་ཨིན། ཉིན་བསྟར་གྱི་གོང་ཚད་ཁྱབ་སྤེལ་གྱིས་དཔལ་འབྱོར་འཕེལ་རྒྱས་བཏང་མི་ལུ་བརྟེན་ Texas ERCOT ལམ་ལུགས་འདི་ ཆུ་ཚོད་༢-༤ ལུ་ skew འབདཝ་ཨིན། ༉ ཀ་ལི་ཕོར་ནི་ཡ་གི་ལམ་ལུགས་ཚུ་གིས་ ཆུ་ཚོད་༤ལས་༦གི་བར་ན་ ལག་ལེན་འཐབ་དོ་ཡོདཔ་ད་ འདི་ཡང་ སྲིད་བྱུས་འདི་གིས་ ཉི་མའི་ཐོན་སྐྱེད་མར་ཕབ་འགྱོ་བའི་སྐབས་ ཕྱི་རུ་ཆུ་ཚོད་༣ལས་༩གི་བར་ན་ ལྕོགས་གྲུབ་མ་ལངམ་སྦེ་ཡོད་མི་འདི་ བསལ་དགོཔ་ལས་ཨིན་མས།
མཐུན་རྐྱེན་གསོག་འཇོག་གི་དོན་ལུ་ གཉིས་པ་-ཚེ་སྲོག་ཨི་ཝི་གློག་རྫས་ཚུ་ འོས་འབབ་ཡོདཔ་ཨིན་ན?
༉ སྤྱི་ལོ་༢༠༢༤ ལུ་ རེཌ་ཝུཌ་ནུས་ཤུགས་ཀྱིས་ མེ་ག་ཝཊ་༦༣ བཀྲམ་སྤེལ་འབད་དེ་ ཉིན་གློག་དང་ གནས་སྡུད་ལྟེ་བའི་ ལྗིད་ཚད་མེ་ག་ཝཊ་༢༠ དང་གཅིག་ཁར་ ཆ་སྒྲིག་འབད་ནུག། འཕྲུལ་རིག་འདི་གིས་ ལཱ་འབདཝ་ཨིན་ ག་ཅི་འབད་ཟེར་བ་ཅིན་ མཐུན་རྐྱེན་གསོག་འཇོག་འདི་ གློག་མེའི་སྣུམ་འཁོར་ཚུ་དང་ཕྱདཔ་ད་ ལག་ལེན་འཐབ་ཐངས་ཀྱི་གནས་སྟངས་ འཇམ་དྲགས་ཡོདཔ་ལས་-ནུས་ཤུགས་ཀྱི་དགོས་མཁོ་དམའ་ཤོས་དང་ དྲོད་ཚད་ཚད་འཛིན་འབད་ཚུགསཔ་ དེ་ལས་ དཀྲུག་ཤུགས་ཉུང་སུ་ཡོདཔ་ཨིན། དཔལ་འབྱོར་གྱི་འོས་འབབ་འདི་ལཱ་འབད་ཚུགས་ནི་ཨིན་མི་དེ་ཡང་ མཐུན་རྐྱེན་ཚུ་གིས་ ཁམས་ཕྲན་གསརཔ་ཚུ་དང་ཕྱདཔ་ད་ གློག་རྫས་འདི་ཚུ་ ༤༠{{༡༠}}༦༠% གི་ཕབ་ཆག་ཐོག་ལས་ ཐོབ་ཚུགསཔ་ལས་ཨིན། གདོང་ལེན་ངོ་མ་འདི་ འཕྲུལ་ལྟོ་འཛིན་སྐྱོང་གི་ མགུ་རྙོག་དྲགས་འདི་ཨིན། དམིགས་བསལ་གྱི་ལག་ལེན་ཚུ་གི་དོན་ལུ་ དོན་དག་ཡོད་པའི་ཐབས་ཤེས་ཅིག་ཨིན་རུང་ དམིགས་དོན་བཟོ་བསྐྲུན་འབད་ཡོད་པའི་ མཐུན་རྐྱེན་གསོག་འཇོག་འདི་ འཇལ་ཚད་ནང་ ཚབ་མ་འབད་མི་བཏུབ།
གསོག་འཇོག་འཕྲུལ་རིག་སོ་སོ་ཚུ་ ག་དེམ་ཅིག་མགྱོགས་དྲགས་སྦེ་ བཀྲམ་སྤེལ་འབད་ཚུགསཔ་སྨོ?
ལི་ཐི་ཡམ་{{༠}}ཨའོན་གྱིས་མགྱོགས་ཚད་ཐོ་བཀོད་འབད་ཡོདཔ་ཨིན་: ས་ཁོངས་ཆ་འཇོག་ལས་ ཟླཝ་༡༢ ཚུན་ མེ་ག་ཝཊ་༢༠༠ ལས་ཉུངམ་སྦེ་ ལག་ལེན་འཐབ་ནིའི་དོན་ལུ་ཨིན། ཊེས་ལ་གི་མེ་ག་བོཀ་གིས་ གནས་སྟངས་ལེགས་ཤོམ་གྱི་འོག་ལུ་ ཚོང་འབྲེལ་གྱི་ཉིནམ་༢༠ ནང་ ཇི་ཝ་ཨེཆ་༡ བཀྲམ་སྤེལ་འབད་ཚུགས། གློག་རྫས་ཚུ་ སྲོལ་སྒྲིག་གློག་རྫས་བཀག་ཆ་བཟོ་མི་ལུ་བརྟེན་ ཟླཝ་༨{{༡༤}}༡༨ འགོརཝ་ཨིན། ཆུ་བཏོན་ནིའི་དོན་ལུ་ ཆོག་ཐམ་དང་བཟོ་བསྐྲུན་ཚུ་རྩིས་ཏེ་ ལོ་ངོ་༦{{༡༥}}༡༠ དགོཔ་ལས་ ཡུན་རིང་གི་ གློག་ཐག་འཆར་གཞི་ཚུ་གི་དོན་ལུ་རྐྱངམ་ཅིག་ འབད་ཚུགསཔ་ཨིན། འ་ནི་བཀྲམ་སྤེལ་གྱི་མགྱོགས་ཚད་ཀྱི་ཁེ་ཕན་འདི་གིས་ སྤྱི་ལོ་༢༠༢༤ལུ་ གསོག་འཇོག་འབད་ནིའི་ལྕོགས་གྲུབ་གསརཔ་བརྒྱ་ཆ་༨༡གིས་ དུས་ཡུན་རིངམོ་གི་ལག་ལེན་གྱི་དོན་ལས་ མི་ཚེ་འཁོར་རིམ་གྱི་ཟད་འགྲོ་མཐོ་དྲགས་སྦེ་ཡོད་རུང་ ལི་ཐི་ཡམ་ཨའོན་འདི་ ག་ཅི་འབད་ལག་ལེན་འཐབ་ཡོདཔ་ཨིན་ན་ འགྲེལ་བཤད་རྐྱབ་ཨིན།
དྲོད་ཚད་མཐོ་ཤོས་ནང་ འཕྲུལ་ལྟོ་གསོག་འཇོག་འབད་ནིའི་ལཱ་འགན་ལུ་ ག་ཅི་འབྱུང་འོང་ག?
ལི་ཐི་ཡམ་-གློག་རྫས་ཚུ་ དྲོད་ཚད་༣༥ ལས་ལྷག་སྟེ་ མགྱོགས་དྲགས་སྦེ་ མར་ཕབ་འགྱོ་སྟེ་ དྲོད་ཚད་༠ ལས་ མར་ཕབ་འགྱོ་དོ་ཡོདཔ་ལས་ གསོག་འཇོག་འབད་ཡོད་པའི་ནུས་ཤུགས་བརྒྱ་ཆ་༣{{༡༡}}༥ ཟད་འགྲོ་བཏང་མི་ དྲོད་བཏགས་དང་བསིལ་དྲོད་ལམ་ལུགས་ཚུ་དགོཔ་ཨིན། སྤྱི་ལོ་༢༠༢༤ སྤྱི་ཟླ་༨ པའི་ནང་ ཚ་དྲོད་ཀྱི་རླབས་སྐབས་ ཊེག་སས་ལམ་ལུགས་ཚུ་གིས་ ཚ་དྲོད་བྲོས་འགྱོ་ནི་ལས་ བཀག་ཐབས་ལུ་ ནུས་ཤུགས་ཐོན་སྐྱེད་བརྒྱ་ཆ་༡༠-༡༥ མར་ཕབ་འབད་དགོཔ་ཐོན་ནུག། གློག་རྫས་ཚུ་ གནམ་གཤིས་ཚད་འཛིན་མེད་པར་ དྲོད་ཚད་-༡༠ ལས་ ༦༠ ཚུན་ ལཱ་འབདཝ་ཨིནམ་དང་ ཆུ་བཏོན་མི་འདི་ དྲོད་ཚད་ཀྱིས་ གནོད་སྐྱོན་ག་ནི་ཡང་ མ་བྱུངམ་ཨིན། འདི་ཡང་ སྤྱི་ལོ་༢༠༢༤ ལུ་ ཨེ་རི་ཟོ་ན་ལུ་ གློག་ཤུགས་མེ་ག་ཝཊ་༡༨༥ ཡོད་མི་འདི་གིས་ མི་ནི་སོ་ཊ་ལུ་ དྲོད་བཏགས་ནི་གི་དོན་ལུ་ ཟད་འགྲོ་སྦོམ་སྦེ་རང་ བཏང་ནི་ཨིན་མས།
གནས་སྡུད་འབྱུང་ཁུངས།
ཡུ་ཨེས་ནུས་ཤུགས་བརྡ་དོན་བདག་སྐྱོང་ (eia.gov) - ནུས་ཤུགས་གསོག་འཇོག་ནུས་ཤུགས་གནས་སྡུད་ (༢༠༢༥)
ཨ་མི་རི་ཀའི་ནུས་ཤུགས་གཙང་མ་ཚོགས་པ་དང་ཝུཌ་མེ་ཀེན་ཟི་ (cleanpower.org) - ཡུ་ཨེས་ཀྱི་ནུས་ཤུགས་གསོག་འཇོག་ལྟ་རྟོག་པ་ (༢༠༢༥)
རྒྱལ་ཡོངས་སླར་གསོའི་ནུས་ཤུགས་བརྟག་དཔྱད་ཁང་ (nrel.gov) - ལོ་བསྟར་འཕྲུལ་རིག་གཞི་རྟེན་ (༢༠༢༤)
ཡུ་ཨེས་གཞུང་གི་འགན་འཁྲི་ཡིག་ཚང་ (gao.gov) - བཀོལ་སྤྱོད་-ཚད་གཞི་ནུས་ཤུགས་གསོག་འཇོག་བརྟག་དཔྱད་ (༢༠༢༣)
རྒྱལ་སྤྱིའི་ནུས་ཤུགས་ལས་ཁུངས་ (iea.org) - གིརིཌ་-ཚད་གཞི་གསོག་འཇོག་དབྱེ་དཔྱད་ (༢༠༢༣)